Báo Mỹ: Việt Nam yêu cầu Monsanto bồi thường triệu người

Khoảng 4,8 triệu người Việt Nam bị phơi nhiễm chất độc da cam. Ba triệu người đã mắc bệnh suy nhược như tổn thương thần kinh, tàn tật…

Trang tin Naturalnews (NNC) của Mỹ vừa đăng tải bài viết cho rằng hãng Monsanto phải có trách nhiệm đối với các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam do sản phẩm của Monsanto được sử dụng trong Chiến trang Việt Nam gây ra.

Bao My: Viet Nam yeu cau Monsanto boi thuong trieu nguoi
Biểu tượng phản đối sản phẩm của Monsanto.

Nhân sự kiện tòa án Mỹ phán quyết, hãng Monsanto phải bồi thường 289 triệu USD cho một người đàn ông làm nghề chăm sóc sân trường vì mắc ung thư do dùng thuốc diệt cỏ Roundup của Monsanto.

NNC cho hay, Việt Nam đã yêu cầu Monsanto phải có trách nhiệm bồi thường cho hàng triệu nạn nhân da cam Việt Nam do quân đội Mỹ dùng trong  chiến tranh Việt Nam gây ra, chủ yếu trong giai đọn từ  năm 1961 đến 1971.

Theo NNC, Monsanto đã cung cấp chất độc da cam cho quân đội Mỹ trong chiến tranh Việt Nam. Thuốc diệt cỏ và chất diệt cỏ đã được sử dụng tại những khu rừng nhiệt đới Trường Sơn, nhằm triệt đường sống của các chiến sĩ du kích Việt Cộng và cắt đứt nguồn cung cấp thực phẩm.

Cụ thể, trong giai đoạn 1961-1971, quân đội Mỹ đã rải khoảng 12 triệu lít chất độc này lên 30.000 dặm thuộc lãnh thổ miền nam Việt Nam.

Chất độc da cam (Agent Orange) có chứa  dioxin, thủ phạm gây ung thư, dị tật bẩm sinh, tiểu đường và nhiều bệnh nan y gây tử vong khác. Hàng triệu người Việt Nam vẫn đang bị  ảnh hưởng của việc tiếp xúc với hóa chất này.

Ngày 11/8/2018, Monsanto đã bị tòa án tuyên phạt  tội sản xuất thuốc diệt cỏ Roundup, thủ phạm gây bệnh ung thư cho ông Dewayne Johnson, 46 tuổi, làm nghề chăm sóc sân vườn ở California.

Đây cũng là hóa chất gây bệnh cho các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam, hy vọng một ngày nào đó những nạn nhân da cam Việt nam cũng sẽ được đền bù như ông Dewayne Johnson.

NNC trích dẫn lời phó phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Việt Nam, bà Nguyễn Phương Trà: “Bản án là một tiền lệ pháp lý bác bỏ những tuyên bố trước đây cho rằng thuốc diệt cỏ do Monsanto và các tập đoàn hóa chất khác ở Mỹ cung cấp cho quân đội Mỹ dùng trong chiến tranh Việt Nam là vô hại”.

Bao My: Viet Nam yeu cau Monsanto boi thuong trieu nguoi
Ông Dewayne Johnson bị ung thư do tiếp xúc liên tục với glyphosate có trong Roundup.

Theo chính phủ Việt Nam, khoảng 4,8 triệu người Việt Nam bị phơi nhiễm chất độc da cam.  Ba triệu người đã mắc bệnh suy nhược như tổn thương thần kinh, tàn tật, vô sinh, tiểu đường, và ung thư…. Suy giảm tâm thần và dị tật thậm chí còn tồn tại trong thế hệ thứ ba và thứ tư của những người tiếp xúc với dioxin lần đầu.

Theo nhiều nghiên cứu, chỉ cần 80 gam dioxin có trong nguồn nước có thể giết chết một thành phố đông tới 8 triệu dân, trong khi đó có gần 370 kg dioxin được quân đội Mỹ phun xuống lãnh thổ Việt Nam trong chiến tranh, điều này cho thấy mức độ bị ô nhiễm dioxin tại miền Nam Việt Nam kinh khủng tới mức nào, đáng tiếc, đến nay hãng Monsanto vẫn rũ bỏ trách nhiệm của mình.

Vào năm 2004, Hiệp hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam (VAVA) đã trình đơn kiện Monsanto, Dow Chemical và các công ty khác cung cấp chất độc lên cho tòa án  nhưng ba lần đơn của VAVA đều bị từ chối vì không có tiền lệ pháp lý và viện lý do các công ty này chỉ đơn giản là làm theo lệnh của chính phủ Mỹ.

Bao My: Viet Nam yeu cau Monsanto boi thuong trieu nguoi
Bao My: Viet Nam yeu cau Monsanto boi thuong trieu nguoi
Chất độc da cam quân đội Mỹ đã rải xuống VN và hậu quả của nó còn di truyền sang cả những thế hệ tiếp theo.

Hiện nay, các nghiên cứu được thực hiện bởi chính phủ Việt Nam và Hoa Kỳ đã phát hiện thấy tiếp xúc với hóa chất nguy hiểm này gây ra hơn 10 loại bệnh khác nhau.

Ngoài ra, nhờ những tiến bộ khoa học nên việc xác định một người  mắc bệnh do dioxin gây ra tương đối dễ dàng.

Tuy chưa được xử kiện nhưng VAVA cho biết họ sẽ không bao giờ từ bỏ theo đuổi công lý. Năm ngoái, một tòa án về Monsanto ở The Hague đã tìm thấy công ty phạm tội diệt chủng và gây hậu quả tiêu cực lâu dài cho hệ sinh thái ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Họ đã đạt được kết luận sau một cuộc điều tra dài sáu tháng và hai ngày làm chứng nhưng Monsanto vẫn thản nhiên bác bỏ phán quyết của The Hague.

Bao My: Viet Nam yeu cau Monsanto boi thuong trieu nguoi
Bao My: Viet Nam yeu cau Monsanto boi thuong trieu nguoi
VAVA tuyên bố sẽ theo đuổi vụ kiện về chất độc da cam/dioxin đến cùng để bảo vệ nạn nhân của mình.

Mặc dù tuyên bố không chịu trách nhiệm, nhưng Monsanto lại đạt được một giải quyết ngoài tòa án, bồi thường cho các cựu chiến binh Mỹ, những người đã đệ đơn kiện yêu cầu bồi thường 180 triệu USD.

Khắc Nam

VietBao.vn

VN yêu cầu Monsanto bồi thường cho nạn nhân chất độc da cam

Bộ Ngoại giao nói công ty Monsanto có trách nhiệm bồi thường những tác hại chất hóa học gây ra đối với nạn nhân nhiễm chất độc da cam ở Việt Nam.

Ngày 23/8, trả lời câu hỏi của phóng viên về vụ việc công ty Monsanto phải bồi thường vì cung cấp chất diệt cỏ gây ung thư, Phó phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Phương Trà nói: “Chúng tôi ủng hộ phán quyết ngày 10/8 của tòa án San Francisco buộc công ty Monsanto phải bồi thường cho công dân Mỹ về tác động từ chất diệt cỏ đến sức khỏe của công dân này”.

“Đây là án lệ bác lại những luận điểm trước đây cho rằng chất diệt cỏ mà công ty Monsanto cũng như các công ty hóa chất khác của Mỹ cung cấp cho quân đội Mỹ trong chiến tranh Việt Nam là không gây tác hại cho sức khỏe con người”, Phó phát ngôn cho biết thêm.

Bà Trà nhấn mạnh: “Công ty Monsanto cũng phải có trách nhiệm bồi thường cho các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam về những tác hại từ chất diệt cỏ mà công ty này đã cung cấp”.

VN yeu cau Monsanto boi thuong cho nan nhan chat doc da cam
Phó phát ngôn Bộ Ngoại giao Nguyễn Phương Trà. Ảnh: Việt Linh.

Ngày 10/8, bồi thẩm đoàn tại Tòa cấp cao San Francisco (Mỹ) kết luận Monsanto, công ty hóa chất sản xuất chất độc da cam trong chiến tranh Việt Nam, đã không cảnh báo khách hàng về rủi ro ung thư khi sử dụng những loại thuốc diệt cỏ có chứa glyphosate của hãng này.

Tòa yêu cầu công ty này bồi thường cho nguyên đơn Dewayne Johnson, 46 tuổi, chuyên viên vệ sinh tại một ngôi trường tại California, tổng số tiền 289 triệu USD.

Đây là vụ kiện đầu tiên có liên quan đến cáo buộc thuốc diệt cỏ mang hợp chất glyposate gây ung thư được tòa án Mỹ đưa ra xét xử. Monsanto còn hơn 5.000 vụ kiện tương tự phải xử lý.

Vào năm 2004, Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam kiện Monsanto, Dow Chemical và hơn 30 công ty đã sản xuất chất độc da cam lên tòa án tại New York. Tuy nhiên, với vụ việc của các nguyên đơn Việt Nam, thẩm phán Jack Weinstein đã đứng về phía các công ty hóa chất và cho rằng việc cung cấp chất độc không cấu thành tội ác chiến tranh.

VietBao.vn

Tai tiếng Monsanto: Cuộc “hôn nhân” tai hại

Dư luận Mỹ lo ngại Monsanto và Bayer hình thành thế kiểm soát đối với hạt giống và cách xử lý hạt giống để lợi dụng nâng giá các sản phẩm nông nghiệp

Cổ phiếu của Công ty Dược phẩm Bayer (Đức) tính đến ngày 13-8 đã giảm hơn 10% sau khi tòa án ở bang California – Mỹ hôm 10-8 ra phán quyết liên quan đến thuốc diệt cỏ Roundup của Công ty Hóa chất Monsanto, thuộc quyền sở hữu của Bayer.

Nỗi lo độc quyền

Thỏa thuận hợp nhất Bayer và Monsanto trị giá 66 tỉ USD đã được các nhà điều hành ở Liên minh châu Âu (EU), Nga và Brazil phê chuẩn. Như thế, sự chấp thuận của nhà chức trách Mỹ là trở ngại lớn cuối cùng để 2 doanh nghiệp khổng lồ này chính thức thống nhất. Tờ Daily Democrat đưa tin thỏa thuận này có thể hoàn tất vào cuối tháng 8 hoặc tháng 9 năm nay.

Trong khi đó, Tổng chưởng lý bang California Xavier Becerra đang đứng đầu một liên minh với các bang Iowa, Massachusetts, Mississippi và Oregon phản đối chuyện Bayer thâu tóm Monsanto, động thái có thể làm cho Bayer trở thành công ty hạt giống lớn nhất thế giới. Sự thống nhất này sẽ gây tác động đáng kể ở hạt Yolo, nơi cả hai gã khổng lồ hoạt động trong ngành nông nghiệp có cơ sở nghiên cứu.

Ngày 29-5 năm nay, Bộ Tư pháp Mỹ đã làm các thủ tục để vụ mua bán này được tiến hành. Trong thư gửi Bộ Tư pháp Mỹ, liên minh các bang nói trên lập luận rằng việc hợp nhất giữa Bayer và Monsanto sẽ làm tổn hại tới sự cạnh tranh, từ đó “ảnh hưởng đến khả năng chọn lựa thực phẩm và ngân quỹ của người tiêu dùng”. Công chúng Mỹ được phép nêu ý kiến trong ít nhất 60 ngày trước khi tòa án có phán quyết cuối cùng về sự hợp nhất này.

“Khi hợp nhất lại, các công ty này sẽ nắm quyền kiểm soát nguồn cung cấp lương thực toàn cầu. Các trang trại gia đình, công nhân trong lĩnh vực nông nghiệp và người tiêu dùng Mỹ sẽ chịu thiệt hại nặng nề. Khi nói đến những vấn đề thiết yếu như thực phẩm, không một công ty nước ngoài nào được có thế lực độc quyền đối với miếng ăn của người Mỹ” – ông Becerra khẳng định.

Dư luận Mỹ lo ngại Monsanto và Bayer phối hợp để nắm quyền kiểm soát đối với hạt giống và cách xử lý hạt giống, từ đó lợi dụng nâng giá các sản phẩm nông nghiệp. Trong trường hợp vừa nêu, người nông dân và người tiêu dùng nước này lãnh đủ. Theo báo The Huffington Post, đối với giới phê bình, sự thống nhất đó là một “bước đi kinh khủng tiến tới gần như độc quyền trong nông nghiệp, trao cho các công ty lớn quyền lực chưa từng có nhằm chèn ép những chủ trang trại nhỏ và tiềm tàng nguy cơ nâng giá thực phẩm đối với người tiêu dùng”.

Khi thông báo sự hợp nhất, chủ tịch Bayer, ông Werner Baumann, đã hứa hẹn công ty sẽ thương lượng với các nhà vận động – những người vẫn đánh giá thương vụ này là “cuộc hôn nhân hình thành trong địa ngục”.

Monsanto lúc đó đã khiến các nhà bảo vệ môi trường phản ứng quyết liệt vì những hạt giống biến đổi gien mà các nhà phê bình nhận định là cổ vũ tình trạng độc canh, đẩy nông dân vào vòng phụ thuộc cũng như lệ thuộc nhiều hơn vào hóa chất – trong khi công ty này từng có “thành tích” sản xuất các loại hóa chất gây tranh cãi, chẳng hạn chất độc da cam và chất diệt cỏ chứa glyphosate.

Tai tieng Monsanto: Cuoc "hon nhan" tai hai

Phản đối “cuộc hôn nhân” Bayer – Monsanto Ảnh: MEDIUM

Mối quan hệ “độc hại”

Thực chất của thỏa thuận này là Bayer thâu tóm Monsanto, tạo ra một tập đoàn độc quyền hạt giống và thuốc trừ sâu lớn nhất thế giới. Vấn đề là ở chỗ sự hợp nhất trên có thể gây ra thảm họa đối với nông dân, các loài thụ phấn và thực phẩm lành mạnh giá cả phải chăng.

Trang Eco Watch nhận định sự hợp nhất Monsanto – Bayer là một “mối quan hệ độc hại”. Theo đó, khi vừa là bên bán hạt giống các loại cây trồng kháng sâu bệnh vừa là bên chế tạo thuốc trừ sâu, công ty sẽ nảy sinh động cơ to lớn để cho ra đời các sản phẩm phụ thuộc quá nhiều vào hóa chất, móc túi gấp đôi những người nông dân ngày càng phụ thuộc vào sản phẩm của họ. Làm sao mà sâu bọ và cỏ dại phát triển được sức đề kháng với các hóa chất đó? Thế là càng nhiều hạt giống, càng nhiều thuốc trừ sâu!

Sự hợp nhất đó được cho là sẽ triệt tiêu động lực cạnh tranh và đổi mới. Trong quá khứ, những tập đoàn khổng lồ độc quyền như thế đã nuốt chửng những chủ trang trại nhỏ. Đơn cử, khi các công ty như Monsanto và các công ty lớn khác nuốt các nhà bán hạt giống nhỏ trong mấy thập kỷ gần đây, giá hạt giống bắp đã tăng gần gấp 4 lần nhưng giá bắp vẫn giữ nguyên như hồi năm 1996.

Khi nông dân trả thêm tiền để mua hạt giống, Bayer – Monsanto bỏ túi nhiều hơn, còn các gia đình ở Mỹ phải chi thêm tiền tại các cửa hàng tạp hóa. 1/8 số gia đình ở Mỹ đã phải vất vả có bữa ăn hằng ngày và tình trạng biến đổi khí hậu đe dọa phá vỡ việc sản xuất thực phẩm trên khắp thế giới.

Hơn nữa, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã phân loại glyphosate, hoạt chất được sử dụng rộng rãi phát hiện trong thuốc diệt cỏ Roundup của Monsanto, là chất có khả năng gây ung thư, đồng thời đánh giá việc gia tăng sử dụng nó sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh đối với các đối tượng như người làm việc trên cánh đồng, người tiêu dùng nông sản và những ai sinh sống gần nông trại. 

Kỳ tới: Tranh cãi kịch liệt về glyphosate

Tai tieng Monsanto: Cuoc "hon nhan" tai hai

Một hệ thống phun thuốc diệt cỏ chứa glyphosate của nông dân Pháp tại vùng Ouzouer-sous-Bellegarde Ảnh: REUTERS

Loài thụ phấn lâm nguy

Theo các số liệu có được, trang Eco Watch xác nhận các loài thụ phấn đang lâm nguy. Loài ong chết với con số kỷ lục (không có chúng, các loại cây trồng sẽ bị thiệt hại nghiêm trọng) và số bươm bướm chúa đã giảm xuống gần 90% chỉ trong vòng 2 thập kỷ qua.

Trong khi 2 yếu tố biến đổi khí hậu và mất môi trường sống góp phần vào sự sụt giảm nêu trên, dư luận Mỹ cũng có thể vạch mặt các “thủ phạm” neonics và glyphosate – 2 loại hóa chất phổ biến có trong các sản phẩm của Bayer và Monsanto. Người Mỹ đang phun ngày càng nhiều chất độc hại này vào các cây trồng và bãi cỏ – riêng năm 2011 gần 1,6 triệu kg neonics đã được sử dụng (gấp đôi số lượng sử dụng 5 năm trước đó) – và thế là các loài thụ phấn phải trả giá.

LỤC SAN

VietBao.vn

Tai tiếng Monsanto

Luật sư của các nguyên đơn quả quyết đến nay họ mới đưa ra ánh sáng một phần chứng cứ thu thập từ các tài liệu nội bộ của Monsanto

Monsanto, một trong những công ty hóa chất lớn nhất thế giới, vừa lãnh một đòn gây choáng váng khi bị tòa án ở San Francisco, bang California – Mỹ hôm 10-8 ra phán quyết buộc bồi thường 289 triệu USD cho Dewayne Johnson, người đàn ông không còn sống bao lâu nữa vì bệnh ung thư do sử dụng thuốc diệt cỏ của công ty này.

Bóc trần bí mật

Hội đồng Ung thư Úc hôm 11-8 lên tiếng thúc giục Monsanto thú nhận mọi mối liên hệ tiềm tàng giữa bệnh ung thư và Roundup, một trong những loại thuốc diệt cỏ phổ biến nhất của công ty. Theo kênh ABC, Giám đốc điều hành Hội đồng Ung thư Úc Sanchia Aranda nhấn mạnh Cơ quan Nghiên cứu ung thư quốc tế đã xếp glyphosate – chất có trong các loại thuốc diệt cỏ của Monsanto, vào loại chất có khả năng gây ung thư. Bà Aranda khẳng định: “Một số công trình nghiên cứu cho thấy có sự liên kết với bệnh ung thư hạch bạch huyết không Hodgkin ở những người sử dụng hóa chất này thường xuyên”.

Trong khi đó, nhà nghiên cứu Carey Gillam của tổ chức nghiên cứu ngành công nghiệp thực phẩm phi lợi nhuận Right to Know (Mỹ), chỉ rõ Monsanto đã mất hàng thập kỷ để thuyết phục người tiêu dùng, nông dân, giới chính khách và các nhà điều hành bỏ qua chứng cứ ngày càng tăng liên quan giữa các chất diệt cỏ của công ty có chứa glyphosate với bệnh ung thư và những vấn đề về sức khỏe khác. Công ty đã vận dụng một loạt chiến thuật – một số rút ra từ sách lược mà ngành công nghiệp thuốc lá sử dụng để bảo vệ tính an toàn của thuốc lá – nhằm lấn át và thao túng tài liệu khoa học, nhũng nhiễu báo giới và các nhà khoa học phản biện luận điệu tuyên truyền của công ty, gây áp lực cũng như thông đồng với giới quản lý.

Báo The Guardian nhận định trong vụ án mới nhất này, qua nỗi thống khổ của một nạn nhân, các chiến lược bí ẩn của Monsanto đã bị phơi bày trước thế giới. Monsanto đã bị lột trần bởi những phát biểu của các nhà khoa học của chính mình; sự thật đáng nguyền rủa đó được làm sáng tỏ qua những bức thư điện tử, báo cáo chiến lược nội bộ và các phương tiện giao tiếp khác của công ty.

Phán quyết của hội đồng xét xử đã khẳng định chất diệt cỏ Roundup của Monsanto và các sản phẩm có chứa glyphosate có liên quan đã gây ra mối nguy hiểm có thật với những người sử dụng chúng, đồng thời công nhận có “chứng cứ rõ ràng và thuyết phục” rằng các viên chức của Monsanto đã hành động “dã tâm hoặc bất lương” khi đã không cảnh báo các rủi ro một cách thích đáng.

Lời khai và bằng chứng trình bày tại phiên xét xử cho thấy các dấu hiệu cảnh báo đã có trong công trình nghiên cứu khoa học từ đầu những năm 1980 và đã tăng lên trong mấy thập kỷ qua. Thế nhưng, với mỗi một cuộc nghiên cứu mới chỉ ra sự tổn hại, Monsanto đã không đi theo hướng khuyến cáo người sử dụng hoặc thiết kế lại sản phẩm của mình. Trái lại, công ty đã hành động để tạo ra kênh khoa học riêng nhằm chứng tỏ chúng an toàn. Công ty hóa chất khổng lồ này thường đưa phiên bản khoa học của mình thâm nhập đại chúng thông qua một tài liệu được thiết kế để xuất hiện độc lập và do đó đáng tin cậy hơn. Chứng cứ được đưa ra với các vị hội thẩm cũng cho thấy công ty này hợp tác chặt chẽ ra sao với giới chức Cơ quan Bảo vệ môi trường (EPA) để truyền đạt thông điệp an toàn và ngăn chặn chứng cứ gây hại.

Tai tieng Monsanto

Một cuộc biểu tình phản đối hãng Monsanto tại Thụy Sĩ Ảnh: AP

Che giấu sự thật

“Hội thẩm đoàn đã chú ý trong suốt phiên tòa kéo dài này và hiểu rõ thứ khoa học đó và cũng hiểu vai trò của Monsanto trong việc che giấu sự thật” – bà Aimee Wagstaff, một trong số các luật sư khắp nước Mỹ bảo vệ quyền lợi của các nguyên đơn khác cũng đã có đơn kiện tương tự như ông Dewayne Johnson, xác nhận.

Một phiên tòa khác sẽ diễn ra ở TP St. Louis, bang Missouri vào tháng 10 tới và 4.000 nguyên đơn vẫn đang chờ được giải quyết khiếu nại với kết quả có thể lên đến hàng trăm triệu, nếu không phải hàng tỉ USD, tiền đền bù thiệt hại. Tất cả họ đều không chỉ cáo buộc rằng căn bệnh ung thư của họ là do các chất diệt cỏ của Monsanto gây ra, mà còn cho rằng Monsanto đã biết các mối nguy hiểm đó từ lâu nhưng che giấu chúng. Luật sư của các nguyên đơn quả quyết đến nay họ mới đưa ra ánh sáng một phần chứng cứ thu thập từ các tài liệu nội bộ của Monsanto cũng như kế hoạch tiết lộ nhiều hơn nữa trong các phiên tòa trong tương lai.

Tuy nhiên, Monsanto khăng khăng không làm điều gì sai trái và biện bạch rằng chứng cứ nêu trên đã bị xuyên tạc. Các luật sư của công ty khẳng định họ có trong tay rất nhiều nghiên cứu khoa học đứng về phía họ, đồng thời tuyên bố sẽ kháng cáo – điều đó có nghĩa là có thể trong suốt nhiều năm tới ông Johnson và gia đình chưa nhận được một đồng bồi thường nào.

Thế nhưng, vấn đề ở đây không phải là chuyện về một con người sắp chết vì ung thư. Đáng nói là, các chất diệt cỏ có chứa glyphosate đang được sử dụng rộng rãi trên toàn cầu (khoảng 826 triệu kg/năm) và dư lượng của chúng được phát hiện trong các nguồn thực phẩm và nước, trong đất và không khí. Giới khoa học gia Mỹ thậm chí còn ghi nhận dư lượng loại thuốc diệt cỏ này trong nước mưa. Do đó, tình trạng phơi nhiễm là phổ biến, hầu như không thể tránh khỏi.

Phát biểu tại phiên tòa trên, luật sư Brent Wisner nhấn mạnh đã đến lúc buộc Monsanto phải chịu trách nhiệm và phiên tòa là “ngày đền tội” của công ty này.

Kỳ tới: Cuộc “hôn nhân” tai hại

Đổi tên

Hãng Homebase, một trong những nhà bán lẻ lớn nhất ở Anh ngày 11-8 tuyên bố sẽ xem xét lại việc bán thuốc diệt cỏ Roundup của hãng Monsanto. Một số nhà bán lẻ trên thế giới cũng có những động thái tương tự giữa lúc lo ngại dâng cao về sản phẩm gây tranh cãi bùng nổ này sau phán quyết tại tòa án Mỹ. Trong khi đó, các nhà hoạt động bảo vệ môi trường kêu gọi xem xét lại các quy định sử dụng thuốc trừ sâu trong nông nghiệp với lo ngại glyphosate gây nguy cơ tới sức khỏe, đất đai và môi trường.

Đưa ra lời khuyên trước mắt đối với những ai sử dụng sản phẩm Roundup thường xuyên, giáo sư Sanchia Aranda – Giám đốc điều hành Hội đồng Ung thư Úc, nói rằng cần cẩn trọng hết mức, như sử dụng mặt nạ và quần áo bảo vệ.

Những động thái nói trên mới chỉ là các phản ứng ban đầu sau phán quyết đầu tiên trong số hơn 5.000 vụ kiện tương tự nhằm vào Monsanto tại Mỹ. Tập đoàn Bayer – công ty mẹ của hãng Monsanto tới nay vẫn khăng khăng rằng thuốc diệt cỏ Roundup của họ là “an toàn”. Không rõ liệu tập đoàn của Đức này có lường trước được những rủi ro đáng lo ngại khi thâu tóm Monsanto trong thương vụ sáp nhập 63 tỉ USD hồi tháng 6 hay không. Được biết, phía Bayer đã có kế hoạch đổi bỏ cái tên Monsanto nhiều tai tiếng đã tồn tại 117 năm qua.

Thu Hằng

LỤC SAN

VietBao.vn

Monsanto trúng đòn mạnh

Vẫn còn 5.000 vụ kiện liên quan đến thuốc diệt cỏ chờ đợi Công ty Hóa chất Monsanto tại Mỹ

Công ty Hóa chất Monsanto (Mỹ) hôm 10-8 bị buộc bồi thường 289 triệu USD cho một người đàn ông đang cận kề cái chết vì bệnh ung thư do sử dụng thuốc diệt cỏ của nhà sản xuất này.

Không cảnh báo trước

Theo phán quyết của bồi thẩm đoàn một tòa án ở TP San Francisco, bang California – Mỹ, thuốc diệt cỏ Roundup của Monsanto đã khiến ông Dewayne Johnson bị ung thư và công ty này không cảnh báo trước về những tổn hại sức khỏe khi sử dụng sản phẩm này. Ngoài ra, bồi thẩm đoàn còn nhận thấy các quan chức Monsanto có những hành động “ác ý hoặc mang tính áp bức”.

Trong phiên tòa kéo dài một tháng này, các luật sư của bên nguyên lập luận rằng Monsanto đã “chống lại khoa học” và những học giả dám lên tiếng cảnh báo về rủi ro của Roundup đối với sức khỏe trong nhiều năm qua.

Ông Johnson là người đầu tiên kiện Monsanto ra tòa năm 2016, với cáo buộc sản phẩm Roundup, có thành phần chính là hóa chất Glyphosate, gây ung thư. Tại tòa, bên nguyên cho biết trong 4 năm chăm sóc vườn cây tại một trường học ở TP Benicia, bang California, ông đã phun gần 570 lít Roundup khoảng 20-30 lần mỗi năm và hiện mắc bệnh ung thư hạch bạch huyết không Hodgkin. Phát biểu sau khi nghe phán quyết, ông Johnson hy vọng vụ việc của mình sẽ là cú hích mạnh mẽ cho cuộc chiến pháp lý chống lại Monsanto cũng như thu hút sự chú ý của dư luận.

Phán quyết trên là đòn mạnh giáng vào một trong những công ty hóa chất lớn nhất thế giới bởi vẫn còn 5.000 vụ kiện tương tự khắp nước Mỹ chờ đợi họ, trong đó bên nguyên còn cáo buộc công ty này biết rõ các tác hại của chất diệt cỏ từ lâu nhưng tìm cách che đậy. Vào tháng 10 tới, một phiên tòa khác dự kiến diễn ra tại TP St. Louis, bang Missouri, nơi đặt trụ sở của Monsanto.

Monsanto trung don manh

Ông Dewayne Johnson sau khi nghe phán quyết tại phiên tòa hôm 10-8. Ảnh: AP

Monsanto trung don manh

Thuốc diệt cỏ Roundup Ảnh: REUTERS

Nỗi lo từ Glyphosate

Lâu nay, Monsanto cho rằng Roundup – được tung ra thị trường từ năm 1976 – an toàn và không liên quan đến ung thư. Tại phiên tòa trên, họ còn viện dẫn kết quả những công trình nghiên cứu nhằm phản bác. Đáp lại, nhóm luật sư của ông Johnson đã đưa ra email nội bộ của các quan chức Monsanto, theo đó cho thấy công ty này phớt lờ cảnh báo của các chuyên gia và tìm kiếm những kết quả phân tích có lợi. Họ thậm chí bị cáo buộc tạo ra “khoa học riêng” nhằm chứng tỏ những sản phẩm của mình an toàn và khuyến khích người tiêu dùng tiếp tục sử dụng.

Đáng lo hơn, bồi thẩm đoàn cũng được xem qua chứng cứ cho thấy Monsanto “bắt tay” chặt chẽ với các quan chức Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) trong lúc che đậy bằng chứng về tác hại của những sản phẩm liên quan.

Theo tờ The Guardian (Anh), phiên tòa nói trên không chỉ gói gọn ở một nạn nhân đang chết dần chết mòn bởi chất diệt cỏ có chứa Glyphosate vẫn đang được sử dụng phổ biến trên thế giới – khoảng 826 triệu kg mỗi năm. Hậu quả là Glyphosate tồn dư được tìm thấy trong thức ăn, nguồn nước và thậm chí cả nước mưa, theo một số nhà khoa học Mỹ. Hồi tháng 3-2015, Tổ chức Y tế thế giới kết luận Glyphosate có thể gây ung thư. Từ đó, nhiều quốc gia và chính phủ đã cấm hoặc hạn chế sử dụng Glyphosate.

Đây không phải lần đầu tiên sản phẩm của Monsanto dính tai tiếng. Họ là một trong những công ty sản xuất “chất độc da cam” (tên gọi một loại thuốc diệt cỏ và làm rụng lá cây có liên hệ đến ung thư và những chứng bệnh khác) được quân đội Mỹ sử dụng trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam.

Năm 2012, Monsanto đồng ý chi 93 triệu USD để dàn xếp với thị trấn Nitro, bang Tây Virginia, về vụ kiện liên quan đến chất độc da cam. Công ty này có một nhà máy sản xuất hóa chất ở thị trấn Nitro trong giai đoạn 1949-1971 và bị tố phát tán nhiều hóa chất độc hại tại địa phương này. Cũng trong năm 2012, một tòa án Pháp phán quyết Monsanto phải chịu trách nhiệm trong vụ một nông dân bị ảnh hưởng hệ thần kinh do hít phải thuốc diệt cỏ Lasso. 

HOÀNG PHƯƠNG

VietBao.vn

Phán quyết về chất diệt cỏ liên quan công ty Mỹ Monsanto

Tập đoàn dược phẩm và hóa chất nổi tiếng Bayer (Ðức) – công ty mẹ của hãng hóa chất nông nghiệp Mỹ Monsanto, ngày 11-8 khẳng định, sản phẩm thuốc diệt cỏ mang tên Roundup của Monsanto là “an toàn”. Trước đó, một tòa án Mỹ ra phán quyết yêu cầu Monsanto bồi thường 289 triệu USD vì đã không cảnh báo với ông Ð.Giôn-xơn – một người chăm sóc sân vườn, rằng sản phẩm thuốc diệt cỏ Roundup của công ty này có thể gây ung thư. Các thành viên bồi thẩm đoàn tại bang Ca-li-pho-ni-a của Mỹ nhất trí, công ty này đã “cố tình phạm luật”, trong khi thuốc diệt cỏ Roundup và loại chuyên biệt RangerPro về cơ bản đã gây ra tình trạng bệnh của ông Ð.Giôn-xơn.

* Tập đoàn Monsanto cũng là một trong những nhà cung cấp chính chất độc da cam được Không quân Mỹ sử dụng tại Việt Nam những năm chiến tranh. Năm 2004, Hội Nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Việt Nam khởi kiện các công ty sản xuất hóa chất Mỹ, trong đó có Monsanto. Ðến năm 2009, một tòa án quốc tế được thiết lập tại Pa-ri (Pháp) để giải quyết vấn đề liên quan chất độc da cam và nạn nhân Việt Nam, nhưng cả Chính phủ Mỹ lẫn Monsanto đều từ chối xuất hiện.

VietBao.vn

Mỹ xử vụ kiện Monsanto dùng chất gây ung thư sản xuất thuốc diệt cỏ

Theo quyết định ngày 10-7 của một thẩm phán liên bang, các cơ quan chức năng Mỹ sẽ bắt đầu xem xét và giải quyết hàng trăm đơn kiện của người tiêu dùng cho rằng sản phẩm thuốc diệt cỏ Roundup có chứa chất glyphosate của công ty Monsanto là nguyên nhân gây ra bệnh ung thư.

My xu vu kien Monsanto dung chat gay ung thu san xuat thuoc diet co
Biểu tình phản đối tập đoàn hóa chất Monsanto và Syngenta ở Basle, Thụy Sĩ ngày 6-4. (Nguồn: EPA/TTXVN)

Quyết định do Thẩm phán liên bang Vince Chhabria ở thành phố San Francisco, bang California của Mỹ, đưa ra đã “bật đèn xanh” để tiến hành xét xử các hành vi của Monsanto có thể đe dọa nghiêm trọng tới sức khỏe người tiêu dùng.

Thẩm phán Chhabria đưa ra quyết định trên sau nhiều năm xem xét và sau các cuộc điều trần kéo dài nhiều tuần lễ của các nhà khoa học về tính an toàn của chất glyphosate – thành phần chính trong thuốc diệt cỏ bán chạy hàng đầu của Monsanto.

Trong bản đánh giá dài 68 trang của mình, thẩm phán Chhabria nêu rõ những phát hiện của 4 nhà khoa học bên nguyên là căn cứ thỏa đáng để một hội thẩm đoàn đi đến kết luận rằng chất glyphosate có thể gây ung thư ở người.

Trước đó, hơn 400 nông dân, nghệ sỹ phong cảnh và người tiêu dùng cho rằng thuốc diệt cỏ của Monsanto có chứa chất gây bệnh ung thư máu không Hodgkin (NHL) và đã khởi kiện tập đoàn này.

Monsanto bác bỏ những cáo buộc trên và trong một tuyên bố của mình, công ty này cho biết sẽ “đi đến cùng” với những bằng chứng vững chắc rằng “hoàn toàn không có mối liên lệ nào giữa chất glyphosate và căn bệnh ung thư”. 

Tập đoàn này đã viện dẫn hơn 800 nghiên cứu và đánh giá của giới khoa học kết luận rằng các thuốc diệt cỏ có thành phần chính là chất glyphosate là an toàn với người dùng và không gây ung thư.

Tháng 9-2017, Cơ quan Bảo vệ môi trường Mỹ đã kết thúc một nghiên cứu đánh giá kéo dài nhiều thập kỷ về các nguy cơ của chất glyphosate và kết luận rằng hóa chất này dường như không gây ung thư cho người.

Tuy nhiên, năm 2015, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lại xếp glyphosate vào loại chất có thể gây ung thư cho người. Theo Vietnamplus

VietBao.vn