Hiểm họa từ cơn khát cát

Việc khai thác cát và bán được giá sẽ không là gì nếu so với cái giá mà môi trường phải trả

Hình ảnh những con đường, ngôi làng yên bình nằm dọc sông Praek Tuek Chhu ở tỉnh Kampot, miền Nam Campuchia, khiến người ta có cảm giác khung cảnh nhộn nhịp xuất phát từ sự phát triển kinh tế nhanh chóng tại những địa phương khác ở Đông Nam Á khó có thể xuất hiện tại nơi này.

Tuy nhiên, sự yên tĩnh đó đã bị phá vỡ từ 7 năm trước khi Kampot đón nhận hàng loạt dự án phát triển hạ tầng, trong đó có việc khôi phục tuyến đường sắt kết nối với thủ đô Phnom Penh.

Sự phát triển nhanh chóng theo sau đó đòi hỏi một lượng lớn vật liệu thô, đặc biệt là cát, để làm xi măng và bê tông. Và ở Kampot, hình ảnh sà lan nạo vét cát từ cửa sông Praek Tuek Chhu trở nên quen thuộc.

Hiem hoa tu con khat cat

Khai thác cát tại thủ đô Colombo – Sri Lanka Ảnh: REUTERS

Khi quá trình phát triển lan rộng, việc khai thác nguồn tài nguyên dường như vô tận này ngày càng mang lại nhiều lợi nhuận. Trong suốt thời gian này, Campuchia cũng xuất khẩu cát sang Singapore – quốc đảo có nhu cầu sử dụng cát cao để mở rộng lãnh thổ thông qua các đảo nhân tạo.

Trong lúc các giao dịch vẫn diễn ra, phần lớn trên thị trường chợ đen, chính phủ Campuchia đã phớt lờ những cảnh báo của các nhà hoạt động về ảnh hưởng tiêu cực của hoạt động khai thác cát đối với môi trường và xã hội.

Theo một cuộc điều tra năm 2016, Singapore được cho là đã nhập khẩu lượng cát trị giá 752 triệu USD từ Campuchia. Tuy nhiên, Phnom Penh cho biết chỉ xuất khẩu lượng cát trị giá 5,5 triệu USD sang đảo quốc sư tử. Sự chênh lệch này buộc giới chức Campuchia ngưng mọi hoạt động xuất khẩu cát vào tháng 7-2017 sau khi bị người dân phản đối.

Những quốc gia khác ở châu Á, chẳng hạn Indonesia và Ấn Độ, cũng ban hành lệnh cấm hoặc hạn chế xuất khẩu cát vì môi trường bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Động thái này diễn ra vào thời điểm kinh tế châu Á tăng trưởng nhanh chóng với không ít kế hoạch mở rộng cơ sở hạ tầng khổng lồ đang được xúc tiến. Nhiều dự án trong số này, trong đó có tuyến đường sắt cao tốc kết nối Lào và Thái Lan, Kuala Lumpur – Malaysia và Singapore được đẩy nhanh tiến độ sau khi Trung Quốc vào năm 2017 điều chỉnh sáng kiến Vành đai và Con đường, một kế hoạch nhằm thúc đẩy thương mại và ngoại giao với hơn 60 quốc gia ở châu Á, châu Phi và Trung Đông.

Trong năm nay, vấn đề sẽ trở nên tồi tệ hơn khi nhu cầu cát tiếp tục gia tăng, đặc biệt là ở châu Á, trong bối cảnh nguồn tài nguyên này không còn dồi dào và sẵn có như trước. Theo một báo cáo của Liên Hiệp Quốc năm 2014, cát và sỏi đã qua mặt nhiên liệu hóa thạch và sinh khối để trở thành những tài nguyên bị khai thác nhiều nhất thế giới. Đáng lo hơn, chúng đang bị khai thác nhanh hơn tốc độ hồi phục.

Các quốc gia châu Á góp phần không nhỏ vào tình trạng khan hiếm cát hiện nay. Chẳng hạn, dân số thủ đô New Delhi – Ấn Độ tăng gấp 3 lần trong 25 năm qua. Trong khi đó, diện tích lãnh thổ của Singapore tăng 25% trong vòng 200 năm qua nhờ cải tạo đất. Theo Công ty Nghiên cứu thị trường Freedonia Group (Mỹ), châu Á sử dụng hơn 70% lượng cát được khai thác để xây dựng trên toàn thế giới trong năm 2014. Trong số này, Trung Quốc là quốc gia sử dụng nhiều cát nhất.

Xu hướng này nhiều khả năng sẽ tiếp tục trong những năm tới. Châu Á được dự báo chiếm gần 60% chi tiêu cho cơ sở hạ tầng toàn cầu vào năm 2025, chủ yếu được thúc đẩy bởi xuất phát từ quá trình phát triển của Trung Quốc. Tính riêng năm 2019, châu Á sẽ cần gần 11 triệu tấn cát và chỉ Trung Quốc thôi sẽ sử dụng gần 8 triệu tấn trong số này, theo Freedonia Group.

Trong bối cảnh nhu cầu đang tăng và nguồn cung hạn chế, giá cát được dự đoán là sẽ tăng mạnh trong thời gian tới, nhất là tại các nước đang phát triển. Tác động của vấn đề này đối với các dự án hạ tầng của mỗi quốc gia phụ thuộc vào ngân sách của họ. Là quốc gia nhập khẩu cát lớn nhất thế giới, Singapore có lẽ sẽ phải chi nhiều tiền hơn để tiếp tục mở rộng quy mô lãnh thổ. Ngoài ra, vấn đề thiếu cát có thể đe dọa đến một số dự án phát triển lớn nằm trong sáng kiến Vành đai và Con đường.

Sự thiếu hụt cũng làm gia tăng tình trạng khai thác cát trái phép tại châu Á. Điều này có thể ảnh hưởng xấu đến chất lượng vật liệu xây dựng và sự ổn định của các công trình được xây bởi những vật liệu này. Ngoài ra, mức giá cao hơn của cát sẽ không là gì nếu so với cái giá môi trường phải trả.

Nhiều nước ở khu vực này bắt đầu nhìn thấy tác động. Ở Indonesia, nhiều hòn đảo gần thủ đô Jakarta đã biến mất vì hoạt động khai thác cát trái phép. Ở Trung Quốc, hành vi này khiến mực nước hồ Bá Dương – hồ nước ngọt lớn nhất đại lục – sụt giảm nhanh chóng. Trong khi đó, hoạt động khai thác cát ở tỉnh Koh Kong – Campuchia đã gây ra nhiều tác động môi trường dài hạn đối với những khu vực ven sông và biển. 

CAO LỰC (lược dịch từ tờ South China Morning Post)

VietBao.vn

“Cơn khát” da lừa

Doanh thu từ thịt và da lừa mỗi năm tại Trung Quốc lên đến nhiều tỉ USD.

Nhu cầu cao về những sản phẩm này làm dấy lên nỗi lo tại những nước đang sử dụng loài động vật trên để chuyên chở và làm việc tại trang trại. Đã xuất hiện thông tin lừa bị giết mổ hoặc đánh cắp rồi vận chuyển sang Trung Quốc.

Lo ngại tăng cao khi Bắc Kinh đầu năm nay bắt đầu cắt giảm thuế nhập khẩu da lừa để bù đắp nguồn cung trong nước giảm. Y học cổ truyền Trung Quốc tin rằng gelatin từ da lừa, được gọi là ejiao, có tác dụng cải thiện chất lượng da. Thịt lừa cũng là món ăn được ưa chuộng tại một số khu vực ở quốc gia đông dân nhất thế giới này.

Mặt hàng da lừa được đăng bán trên trang web thương mại điện tử Alibaba của Trung Quốc Ảnh: ALIBABA.COM

Hãng tin PTI dẫn thống kê cho thấy doanh thu từ ejiao năm 2016 tăng lên 342,2 tỉ nhân dân tệ (52,5 tỉ USD), so với 6,4 tỉ nhân dân tệ năm 2008. Số lượng lừa tại Trung Quốc đã giảm đáng kể khi nông dân thay thế loài động vật này bằng máy móc. Theo Tổng cục Thống kê quốc gia Trung Quốc, số lừa đã giảm từ gần 10 triệu con lừa vào năm 1996 xuống còn một nửa năm 2015. Trong khi đó, một bộ da lừa có giá khoảng 3.000 nhân dân tệ (460 USD), so với mức 200 nhân dân tệ năm 2000.

Trên thế giới có khoảng 44 triệu con lừa, đa số tập trung ở châu Á, Bắc Phi, Nam Mỹ và một số nước châu Âu. Trong khi đó, tỉnh Sơn Đông là một trong những tỉnh chính sản xuất ejiao và nhập khẩu da lừa từ Peru, Mexico và Ai Cập. Ông Meng Xianqing, giám đốc điều hành một nhà máy sản xuất ejiao ở quận Donge, tỉnh Sơn Đông, chào đón quyết định giảm thuế nhập khẩu da lừa. “Đối với nhiều người, đó chỉ là vài điểm % nhưng với chúng tôi, đó là vàng” – ông Meng nói.

Phạm Nghĩa

VietBao.vn

Bí ẩn căn bệnh khiến cậu bé không biết đói khát, sút 16kg chỉ trong vòng …

Khoa học ngày càng phát triển, nhiều phương pháp điều trị các loại bệnh mới cũng đã được đưa ra. Tuy nhiên cho đến nay, vẫn có những căn bệnh bí ẩn khiến giới khoa học chưa thể lý giải được.

Nỗi ám ảnh của cô giáo chủ nhiệm về cậu học trò mắc bệnh lạ

Cô gái mắc bệnh lạ: Dị ứng với tất cả các mùi, kể cả với chồng mình

1. Cậu bé không biết đói

Cậu bé Landon Jones, 12 tuổi, sống tại thành phố Cedar Falls, bang Iowa, Mỹ. Một buổi sáng năm 2013, cậu ngủ dậy mà không cảm thấy đói như thường ngày. Cậu bé cảm thấy rất mệt mỏi và ho liên tục. Cha mẹ Landon nhanh chóng đưa cậu đến bệnh viện và được chẩn đoán bị nhiễm trùng phổi trái. Tình trạng bệnh nhanh chóng được xử lý, nhưng sau đó, Landon không có cảm giác đói nữa.

Bi an can benh khien cau be khong biet doi khat, sut 16kg chi trong vong vai thang

Cậu bé Landon Jones không hề biết đói khát trong nhiều năm trời.

Landon đã sút 16kg chỉ trong một thời gian ngắn. Cha mẹ đã đưa cậu bé tới gặp các chuyên gia y tế ở nhiều nơi nhưng kết quả chẳng mấy khả quan. Tất cả những gì họ biết đó là, Landon có thể là người duy nhất trên thế giới mắc căn bệnh này.

Để khắc phục tình trạng, cha mẹ và giáo viên ở trường phải liên tục nhắc nhở Landon về chuyện ăn uống, để cung cấp chất dinh dưỡng cho cơ thể. Các bác sĩ nghi ngờ, có thể Landon bị rối loạn chức năng khiến cho não không kiểm soát được cơn đói và khát. Tuy nhiên cho đến nay, nguyên nhân chính xác của căn bệnh mà Landon mắc phải vẫn chưa thể xác định.

2. Bé gái khóc ra đá

Đầu năm 2014, anh Mohammad Saleh Al Jaharani sống tại Yemen, đã vô cùng ngạc nhiên khi thấy cô con gái 8 tuổi Saadia bắt đầu khóc ra đá thay vì nước mắt. Saadia là đứa con duy nhất trong 12 người con của anh Mohammad gặp tình trạng này. Ngay cả các bác sĩ cũng không tìm thấy gì bất thường với đôi mắt của cô bé. Còn những người dân làng thì cho rằng Saadia đã dính phải một lời nguyền.

Bi an can benh khien cau be khong biet doi khat, sut 16kg chi trong vong vai thang

Căn bệnh đáng sợ khiến cuộc sống của cô bé Saadia gặp rất nhiều khó khăn.

Anh Mohammad cũng cho biết, Saadia vẫn khóc như bình thường, còn những viên đá thường xuất hiện vào chiều muộn hoặc ban đêm. Thật may, cô bé không cảm thấy đau, kể cả khi có tới 100 viên đá nhỏ xuất hiện mỗi ngày.

Một bé gái khác trong vùng cũng gặp tình trạng tương tự là Saboura Hassan Al Fagiah, 15 tuổi. Cô bé cũng khóc ra đá và mỗi lần như thế, Saboura sẽ bị đau bụng và bất tỉnh nhiều giờ liền. Khác với Saadia, Saboura đã được điều trị ở Jordan và có dấu hiệu hồi phục.

3. Cô gái không tuổi

Cho tới tận khi qua đời ở tuổi 20, cô gái Brooke Greenberg, sống tại Reisterstown, bang Maryland, nước Mỹ, vẫn không biết nói và phải ngồi xe lăn. Ngoại hình của cô không hề bị già đi và vẫn mang trí óc của một đứa trẻ lên 2.

Bi an can benh khien cau be khong biet doi khat, sut 16kg chi trong vong vai thang

Brook mang hình dáng của đứa trẻ lên hai, dù đã 20 tuổi.

Brooke là một đứa trẻ “kỳ diệu” ngay từ lúc mới sinh. Cô bé sống sót sau căn bệnh loét dạ dày và một lần đột quỵ. Một khối u não cũng khiến Brooke bất tỉnh suốt 2 tuần. Khi Brooke thức dậy, khối u cũng biến mất.

Năm 16 tuổi, Brooke vẫn chưa rụng răng sữa và xương chỉ phát triển ngang với một đứa trẻ 10 tuổi. Thế nhưng, tóc và móng tay của cô vẫn phát triển bình thường. Richard F. Walker, một chuyên gia của Trường Y khoa Đại học Florida đã dành cả cuộc đời để nghiên cứu về căn bệnh bí ẩn có tên Hội chứng X này nhưng vẫn chưa có kết quả. Ông cũng từng gặp vài trường hợp tương tự với Brooke, ví dụ như một bé gái 8 tuổi chỉ nặng 5kg, hay một chàng trai 29 tuổi có thân hình của một cậu bé.

4. Mắt sáng sau 13 năm bị mù

Cô Lisa Reid sống tại New Zealand, nghĩ rằng mình không còn cơ hội lấy lại thị lực nữa sau khi cô bỗng nhiên bị mù vào năm 11 tuổi. Các bác sĩ chẩn đoán, có một khối u đã chèn ép vào dây thần kinh thị giác, khiến cho thị lực của Lisa bị ảnh hưởng.

Bi an can benh khien cau be khong biet doi khat, sut 16kg chi trong vong vai thang

Thị lực của cô gái quay trở lại một cách vô cùng kỳ lạ và khó hiểu sau 13 năm.

Tới năm 24 tuổi, vào một đêm năm 2000, Lisa quỳ xuống sàn nhà để hôn lên đầu chú chó yêu thích của mình thì bất ngờ đập đầu vào cạnh bàn. Lúc đó, cô chỉ cảm thấy đầu hơi đau một chút. Đến sáng hôm sau, điều bất ngờ đã xảy ra, đôi mắt của Lisa sáng trở lại. Cô đã lấy lại được thị lực sau 13 năm.

5. Cô bé không biết đau

Từ khi còn rất nhỏ, cô bé Gabby Gingras sống tại bang Minesota, nước Mỹ, đã mắc phải một căn bệnh cực kỳ hiếm gặp khiến em không biết đau. Cô bé thường xuyên cho ngón tay vào miệng nhai như nhai bánh hamburger, thậm chí còn tự chọc mù một bên mắt. Cha mẹ phải nẹp tay, đội mũ bảo hiểm và kính bảo hộ cho Gabby để tránh trường hợp cô bé tự làm tổn thương chính mình.

Bi an can benh khien cau be khong biet doi khat, sut 16kg chi trong vong vai thang

Trường hợp của cô bé Gabby đã từng khiến các bác sĩ đau đầu tìm ra cách chữa trị nhưng vẫn không thành công.

Mãi về sau, Gabby mới được chẩn đoán mắc chứng bệnh thần kinh tự quản cảm giác di truyền hereditary sensory autonomic neuropathy (HSAN), khiến cho em không cảm nhận được sự đau đớn và nhiệt độ môi trường.

Cho đến nay, khi đã trưởng thành, Gabby vẫn chưa tìm được phương pháp chữa trị cho căn bệnh của mình. Cha mẹ của Gabby vẫn phải thường xuyên theo dõi chặt chẽ mọi hoạt động của cô.

Theo Khánh Hằng (Dịch từ Listverse) (Khám Phá)

VietBao.vn

Khao khát lớn nhất Triều Tiên, Mỹ hạ nhiệt bí ẩn

Ký hiệp định hòa bình, chấp nhận quốc gia tên lửa, Triều Tiên nuôi khát khao biến giấc mơ thành khó đoán,

Tờ báo Chosun của Hàn Quốc, có ý kiến cho rằng chuyến thăm của nhà ngoại giao Triều Tiên Choi Sun-Hee tới Moscow có thể không chỉ là gặp mặt mà còn bao hàm “những lý do bí mật và quan trọng hơn” như cuộc gặp với giới chức ngoại giao Mỹ chẳng hạn.

Theo đó, tờ báo dẫn lời một số chuyên gia cao cấp và các nhà phân tích cho rằng phái đoàn Triều Tiên đã có cuộc gặp với các đối tác Mỹ khi cùng có mặt tại Moscow thời điểm đó.

Khao khat lon nhat Trieu Tien, My ha nhiet bi an
Nữ nhân viên ngoại giao Triều Tiên Choi Sun-Hee có thể giúp tái hỏa nhập.

Các cuộc gặp có thể diễn ra không chính thức và thể hiện tinh thần đàm phán ở mức cao nhất trong nỗ lực tìm hiểu đối tác Kim Jong-un của Tổng thống Donald Trump và ngược lại.

Nguồn tin từ giới truyền thông Hàn Quốc, cho hay bà Choi Sun-Hee, có kế hoạch tổ chức một những người cũng tham dự sự kiện này.

Chủ đề chính của cuộc đàm phán được cho là về khủng hoảng trong quan hệ giữa hai quốc gia.

Bài báo Hàn Quốc giải thích rằng cuộc họp bí mật để giảm căng thẳng giữa 2 nước xuất hiện sau khi Mỹ và Triều Tiên cắt đứt liên lạc chính thức.

Trong khi đó, tờ Daily Mail đã dẫn lời ông Choe Son-hui, một quan chức Bộ Ngoại giao Triều Tiên nói tại một hội nghị về không phổ biến vũ khí hạt nhân, cho hay: Bình Nhưỡng không có kế hoạch nào trong việc mở cuộc đàm phán với Mỹ. Sở hữu vũ khí hạt nhân là vấn đề sống còn của Triều Tiên.

Ông Choe khẳng định rằng vũ khí hạt nhân của Triều Tiên là cần thiết để đáp trả bất kỳ cuộc tấn công tiềm tàng nào.

Khao khat lon nhat Trieu Tien, My ha nhiet bi an
Mỹ dường như cứng  giọng nhưng vẫn xuất khẩu mặt hàng Triều Tiên  

Hồi tuần này, Phó Đại sứ Liên Hiệp Quốc của Bắc Triều Tiên tuyên bố rằng Bình Nhưỡng sẽ không đặt chương trình tên lửa hạt nhân hay chương trình tên lửa đạn đạo trên bàn trừ khi Washington không đạt được lập trường “thù nghịch”.

Tuyên bố đầy rõ ràng của Bình Nhưỡng đã cho thấy khả năng có thể  dẫn tới  triển khai các diễn biến căng thẳng hơn nhằm đặt Washington vào thế buộc phải ngồi vào bàn đàm phán.

Triều Tiên công khai tuyên bố, phương án ngoại giao không còn được thảo luận và đe dọa phát động chiến tranh hạt nhân.

Mỹ đáp ứng yêu cầu Triều Tiên?

Còn Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson, ông đã cam kết sẽ tiếp tục các cuộc đàm phán “cho đến khi quả bom đầu tiên rơi xuống”.

Còn Giám đốc Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) Mike Pompeo thì cho rằng,  Washington “đang chuẩn bị cho bước cuối cùng về vấn đề Triều Tiên”.

“Họ đã đi quá xa. Vấn đề bây giờ là nghĩ đến bước cuối cùng để ngăn chặn. Chúng ta đang ở giữa thời điểm mà tổng thống kết luận chúng ta phải tiến hành nỗ lực toàn cầu để đảm bảo nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un không thể thực hiện khả năng đó” – ông Pompeo nhấn mạnh.

Khao khat lon nhat Trieu Tien, My ha nhiet bi an
USS Ronald Reagan và tàu khu trục USS Stethem tiến hành cùng với các tàu hải quân của Nam Triều Tiên trong một dịp trước đây.

Trong khi đó, Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ H.R. McMaster – người cũng tham dự diễn đàn an ninh với ông Pompeo cùng ngày, cho biết Tổng thống Donald Trump không chấp nhận để Bình Nhưỡng trở thành một quốc gia hạt nhân.

“Ông ấy sẽ không chấp nhận chế độ này đe dọa Mỹ bằng vũ khí hạt nhân. Điều này đặt chúng tôi vào một cuộc đua để giải quyết căng thẳng ngày một gia tăng trước khi nó trở thành một cuộc đối đầu về quân sự. Chúng ta đã hết thời gian” – ông McMaster nói.

Mỹ đang có các nỗ lực hơn khi nào hết nhằm tác động vào tình hình ở Triều Tiên.

Tàu sân bay USS Ronald Reagan của Mỹ hôm 19-/10 bắt đầu tuần tra ở vùng biển phía Đông của bán đảo Triều Tiên, chở theo thủy thủ đoàn gần 5.000 thành viên. Các tiêm kích F-18 Super Hornet đã tiến hành 90 lượt cất cánh từ boong tàu.

Tàu USS Ronald Reagan đang tập trận cùng hải quân Hàn Quốc, với sự tham gia của 40 tàu chiến được triển khai dọc biển Hoàng Hải, phía Tây bán đảo Triều Tiên, tới biển Nhật Bản (Hàn Quốc gọi là biển Đông).

Với các bước đi về quân sự như hiện nay, thật khó để Bình Nhưỡng có thể đạt được một cái gật đầu từ Washington về việc công nhận chương trình tên lửa này của họ.

Ngọc Dương

VietBao.vn