Nghèo đói, bạo lực và cuộc tranh giành nguồn kim cương ở châu Phi

 Nhiều tháng nay, kim cương thô của châu Phi đã tăng lên về mặt giá trị nhưng lợi nhuận từ mặt hàng này vẫn không tới được người dân. Thay vào đó, điều này chỉ có lợi cho tầng lớp giàu có và các công ty mỏ vốn do nước ngoài sở hữu.

Ngheo doi, bao luc va cuoc tranh gianh nguon kim cuong o chau Phi Không nhiều người dân châu Phi được hưởng lợi từ nguồn xuất khẩu kim cương trong nước

Trung tuần tháng 9-2017, Cảnh sát Tanzania đã triệt phá vào một đường dây buôn lậu kim cương quốc tế. Một lô hàng kim cương trị giá khoảng 28 triệu euro đã bị thu giữ tại sân bay chính của đất nước này. Petra Diamonds, Công ty kim cương lớn nhất thế giới, có trụ sở tại thiên đường thuế của Jersey đã đăng ký xuất lô hàng 14kg. Tuy nhiên, theo nhà chức trách Tanzania, trọng lượng thực của nó là 30kg. Đó là cách mà chủ doanh nghiệp vẫn trốn thuế khi khai thác nguồn kim cương quý giá của châu Phi.

Mỏ đầy kim cương mà người dân vẫn nghèo đói

Những viên kim cương thô từ mỏ Williamson dự kiến sẽ được xuất sang Bỉ để chế tác. Mỏ Williamson là một doanh nghiệp liên doanh nằm ở phía Bắc Tanzania, trong đó 75% vốn sở hữu của hãng Petra Diamonds, còn lại thuộc quyền sở hữu của chính quyền nước sở tại. 

Benedict Mahona, một chuyên gia kinh tế tại Đại học Dar-es-Salam cho rằng, việc thu giữ lô hàng kim cương từ mỏ Williamson là hợp pháp. Ông giải thích, Luật Hải quan của Cộng đồng Đông Phi quy định rõ ràng: Mỗi sản phẩm nhập khẩu hoặc xuất khẩu từ khu vực này phải được kê khai chính xác. “Các công ty khai thác trên toàn cầu đang cướp đi tài nguyên kim cương của châu Phi một cách có hệ thống. Chỉ một phần nhỏ khối lượng được khai báo và đóng thuế đầy đủ”, ông Mahona nói. 

Sau vụ việc này, Tổng thống  Tanzania, John Magufuli tuyên bố, người Tanzania có thể chiếm giữ các mỏ kim cương nếu các công ty nước ngoài tiếp tục “có vấn đề”. Ông Magufuli cũng nhắc lại rằng chống tham nhũng trong ngành khai thác mỏ là một ưu tiên hàng đầu của Chính phủ. Haki Madini, một tổ chức phi Chính phủ nhận định, trong quá khứ điều này chưa từng xảy ra và “ít nhất, các công ty bản địa cũng tham nhũng như những người nước ngoài”.

Tanzania đứng thứ 10 trong các nước sản xuất kim cương lớn nhất châu Phi, tuy nhiên, hiện tại ngành mỏ chỉ đóng góp chưa đầy 4% cho GDP của nước này. Tương tự như Tanzania, kim cương cũng không mang lại sự giàu có cho Zimbabwe. Ba phần tư dân số Zimbabwe, nhà sản xuất kim cương lớn thứ năm của châu Phi, sống trong cảnh nghèo đói cùng cực. “Hàng tỷ euro đã biến mất trước khi được đưa vào Kho bạc Zimbabwe”, báo cáo của nhóm chống tham nhũng Global Witness của Anh khẳng định.

Theo đó, kim cương chưa bao giờ giúp dân thường Zimbabwe hưởng lợi mà ngân sách thường bị thất thoát vào tay quân đội và những cơ quan bí mật. Đó là chưa kể, tranh giành nguồn kim cương cũng dẫn đến nghèo đói, bạo lực và làn sóng phản đối ở Angola hay Cộng hòa Dân chủ Congo.

Điểm sáng Botswana

Tuy nhiên, nổi lên trên bức tranh ảm đạm đó là Botswana, nước có vẻ như đã rút ra được bài học tiêu cực ở các nước láng giềng châu Phi. Một lượng lớn các viên kim cương thô được chia cắt, đánh bóng hay khoan ngay ở Boswana, trong khi chỉ vài năm trước, điều này chỉ có thể thực hiện được ở thành phố Antwerp của Bỉ hay Israel. 

Quốc gia sản xuất kim cương lớn nhất châu Phi này đang được coi như một mẫu hình về chuyển đổi dòng lợi nhuận từ tài nguyên thiên nhiên trở lại xã hội. 75% doanh thu ngoại hối của đất nước này đều đến từ việc bán kim cương thô.

Không giống như hầu hết các nước châu Phi khác, Botswana xử lý nguồn lợi nhuận này rất kỹ càng, nhất là họ có một chương trình an sinh xã hội khiến nhiều nước khác phải ghen tị, bao gồm giáo dục và chăm sóc sức khỏe miễn phí. Ngoài ra, một phần tiền thu được từ khai thác mỏ kim cương được đầu tư cải tiến đường bộ, mạng lưới viễn thông và Internet.

Cho rằng hiện giờ điều Botswana cần làm là đầu tư lợi nhuận từ việc khai thác kim cương sang các ngành công nghiệp khác, ông Ricardo Soares de Oliveira, một chuyên gia châu Phi tại trường Đại học Oxford nhấn mạnh: “Có như thế mới đảm bảo rằng tiền sẽ về với họ nhiều hơn trong tương lai”.

VietBao.vn

Tiêm kích F-35 giành khách hàng với Rafale

Theo tờ Challenges của Pháp, với cách bán hàng không rõ ràng, tiêm kích F35 của Mỹ đã đánh bật Rafale của Pháp khỏi gói mua sắm của Bỉ.

Nguồn tin này cho biết, nhà sản xuất Pháp đã buộc phải rút tiêm kích Rafale khỏi gói thầu mua sắm chiến đấu cơ của Không quân Bỉ do yêu cầu dự thấu của lực lượng này chỉ phù hợp với tiêm kích tàng hình thế hệ 5 F-35 do Mỹ sản xuất.

Trước lựa chọn của Bỉ, chuyên gia Alexandre Vautraver thuộc Viện Dự báo và An ninh Châu Âu (IPSE) và Trung tâm Chính sách An ninh GCSP cho biết, đây là quyết định rất khó hiểu của Bỉ bới từ trước đến nay, F-35 chưa bào giờ được đưa vào danh sách chiến đấu cơ thay thế cho phi đội F-16 già nua của nước này.

Tiem kich F-35 gianh khach hang voi Rafale
Tiêm kích F-35.

Alexander Votraver cho biết: “Tôi không thấy Bỉ có sự nhất trí và nhiệt tình đối với F-35. Bộ Quốc phòng Bỉ đã nhiều lần tuyên bố rằng thay thế F-16 không phải là nhiệm vụ ưu tiên, F-35 là máy bay quá đắt, họ đang cố gắng tìm loại máy bay khác đáng tin cậy hơn và phù hợp về tài chính và kinh tế”.

Lựa chọn đã được đưa ra, phân tích của chuyên gia cũng đã nói đến tuy nhiên nguyên nhân thực sự khiến Bỉ chọn F-35 mà không phải Rafale của Pháp đến nay vẫn chưa có câu trả lời chính thức bởi thương vụ này vẫn được cả nhà sản xuất và khách hàng bảo mật thông tin.

Tuy nhiên, theo nhận định của truyền thông Pháp, rất có thể Mỹ đã âm thầm thực hiện chính sách giảm giá kỷ lục của F-35 dành cho những khách hàng mua với số lượng lớn.

Bởi theo tuyên bố của Trung tướng Chris Bogdan, người đứng đầu chương trình F-35 tại phiên điều trần tại Điện Capitol vừa qua cho biết, giá bán của loại chiến đấu cơ này có thể giảm xuống mức 80 triệu USD/chiếc trong những đơn hàng mới.

Hồi đầu tháng 2/2017, Lầu Năm Góc đã đồng ý kí thỏa thuận sản xuất lô chiến đấu cơ F-35 thứ 10, với giá trung bình 95 triệu USD/chiếc, tức là rẻ hơn gần 7% so với mức giá 102 triệu USD của lô F-35 trước đó.

Tướng Chris Bogdan tuyên bố: “Giá bán của F-35 thậm chí có thể giảm xuống quanh mức 80 triệu USD trong tương lai nhờ lợi thế về quy mô sản xuất”.

Ngay trước khi ông Chris Bogdan đưa ra thông tin gây sốc này, bà Marillyn Hewson, Tổng giám đốc điều hành hãng Lockheed Martin tuyên bố, trong hợp đồng kế tiếp, giá của mỗi chiếc tiêm kích tàng hình F-35 sẽ giảm xuống ngang bằng Su-35 của Nga.

Hợp đồng đặt mua lô tiêm kích tàng hình F-35 thứ 10 sẽ lần đầu tiên “kéo” giá của mỗi chiếc máy bay thuộc biến thể “A” dành cho Không quân Mỹ xuống dưới 100 triệu USD, và Lockheed Martin được cho là đang đi đúng lộ trình đưa mỗi chiếc F-35A xuống mức giá còn 80 triệu USD vào năm 2019.

Và nếu bám sát được quỹ đạo này, Lockheed Martin hoàn toàn có thể làm được điều không tưởng, đó là kéo mức giá của mỗi chiếc tiêm kích tàng hình F-35 thế hệ 5 hết sức hiện đại xuống ngang với mức giá của mỗi chiếc tiêm kích đa năng Su-35S và thấp hơn Rafale (hơn 100 triệu USD/chiếc) của Pháp.

Điều này sẽ có tác động rất lớn vào những khách hàng có kế hoạch mua chiến đấu Nga và Pháp. Và trong khi tác động đến Su-35S chưa thấy thì người Pháp đã phải ngậm ngùi rút Rafale về nước do không đáp ứng được yêu cầu của gói thầu của Không quân Bỉ.

Đan Nguyên

VietBao.vn

Trận chiến giành lại Guam của quân đội Mỹ

Ký ức về trận chiến khốc liệt giành lại Guam từ tay quân Nhật lại hiện lên khi hòn đảo bị Triều Tiên đặt vào tầm ngắm của một cuộc tấn công tên lửa.

Tìm thấy nguyên vẹn máy bay mất tích từ Thế chiến II

Tên lửa Triều Tiên mất bao lâu để bay tới Guam?

Sự thật về năng lực tên lửa Triều Tiên

Những tấm ảnh đen trắng dưới đây cho thấy lính thủy đánh bộ Mỹ trong trận chiến giành lại Guam vào năm 1944, ba năm sau khi lãnh thổ ở Thái Bình Dương này của Mỹ rơi vào tay Nhật.

Trận chiến giữa Mỹ và Nhật ở Guam đã cướp đi sinh mạng của 20.000 người ở cả hai phía, DailyMail cho biết.

Tran chien gianh lai Guam cua quan doi My
Binh sĩ Mỹ bị thương trong trận chiến đang được cho uống nước.
Tran chien gianh lai Guam cua quan doi My
Lính Nhật cúi đầu sau khi nghe Nhật Hoàng tuyên bố đầu hàng vô điều kiện vào tháng 8/1945
Tran chien gianh lai Guam cua quan doi My

Những chiếc cáng thương được vứt bỏ ở một con đường tại thung lũng Sông Nidual, dẫn tới bệnh viện dã chiến của Sư đoàn 3. Sư đoàn này vừa hứng chịu một cuộc đột kích của quân Nhật.

Tran chien gianh lai Guam cua quan doi My

Tàu tuần dương Cutter Sassafrass tiến gần đảo Guam trong Thế chiến II.

Tran chien gianh lai Guam cua quan doi My

Trước khi bị quân Nhật chiếm, phía Mỹ chỉ có 547 nam giới và vài tàu nhỏ bảo vệ đảo Guam.

Tran chien gianh lai Guam cua quan doi My

 Chỉ huy các chiến dịch của hải quân Mỹ – Đô đốc William D Leahy vào năm 1939 từng nói, cần phát triển một căn cứ không quân trên đảo Guam. Lời kêu gọi tăng cường phòng thủ của Guam bị phớt lờ và tới năm 1941, quân Nhật đã chiếm được đảo này chỉ với một lượng tàu nhỏ và khoảng 6.000 lính.

Tran chien gianh lai Guam cua quan doi My

 Hai lính Mỹ cắm cờ lên bãi biển Guam, 8 phút sau khi lực lượng lính thủy đánh bộ và lục quân Mỹ đặt chân lên đảo này vào ngày 20/7/1944. Mỹ đã mất 1.700 người trong cuộc chiến giành lại đảo, còn Nhật mất 18.000 người.

Tran chien gianh lai Guam cua quan doi My
Mỹ triển khai gần 60.000 binh sĩ để giành lại đảo Guam
Tran chien gianh lai Guam cua quan doi My
Tù binh chiến tranh Nhật
  • Hoài Linh

VietBao.vn

Các nước EU lao vào cuộc đua giành lợi từ Brexit

Các quốc gia thành viên của EU đang lao vào cuộc đua giành quyền đặt trụ sở của hai Cơ quan quản lý dược phẩm và ngân hàng châu Âu.

Thông tin từ Uỷ ban châu Âu tại Brussels cho biết, đến ngày 2/8 đã có 23 nước thành viên của Liên minh châu Âu chính thức nộp hồ sơ xin ứng cử làm nơi đặt trụ sở của Cơ quan quản lý dược phẩm châu Âu (EMA) và 8 nước xin đăng ký làm trụ sở của Cơ quan quản lý Ngân hàng châu Âu (EBA).

Hai cơ quan này trước đây vốn đặt tại thủ đô London của Anh nhưng sau khi nước Anh quyết định dời bỏ liên minh châu Âu sau cuộc trưng cầu dân ý Brexit tháng 6/2016, trụ sở của hai cơ quan quản lý quyền lực này sẽ phải dời sang lãnh thổ một quốc gia thành viên khác của Liên minh châu Âu.

Cac nuoc EU lao vao cuoc dua gianh loi tu Brexit
Việc Anh rời bỏ EU tạo ra nhiều xáo trộn. (Ảnh: Reuters)

Đây là cuộc cạnh tranh được dự đoán sẽ rất quyết liệt giữa các nước thuộc Liên minh châu Âu, đặc biệt trong việc giành quyền đặt trụ sở của Cơ quan quản lý dược phẩm châu Âu. Cơ quan này có quyền lực rất lớn trong việc thẩm định và kiểm soát tất cả các loại dược phẩm lưu hành trên đất châu Âu. Ngoài ra, Cơ quan này còn sử dụng đến 900 nhân viên và mỗi năm tiếp đón hàng ngàn nhà khoa học từ khắp nơi trên thế giới.

Vì thế, việc được chọn là nơi đặt trụ sở của Cơ quan này được cho là sẽ thúc đẩy nền kinh tế địa phương tại quốc gia được lựa chọn và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao về nơi này. Tương tự, Cơ quản quản lý ngân hàng châu Âu cũng sử dụng thường trực hơn 160 chuyên gia cao cấp trong lĩnh vực ngân hàng và được đánh giá là một trong 3 cơ quan có quyền lực nhất tại châu Âu trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, cùng với Ngân hàng trung ương châu Âu và Cơ quản quản lý bảo hiểm và trợ cấp nghề nghiệp châu Âu.

Nhằm tránh sự cạnh tranh căng thẳng quá mức cũng như để giữ được sự đoàn kết hiện nay giữa các nước thành viên Liên minh châu Âu trong hồ sơ Brexit, cuối tháng 6 vừa qua, Uỷ ban châu Âu đã đề ra cách thức tiến hành bỏ phiếu để lựa chọn các thành phố sẽ là nơi đặt trụ sở mới của hai cơ quan này.

Theo đó, Uỷ ban châu Âu sẽ tiếp nhận và đánh giá hồ sơ của từng ứng cử viên cho đến cuối tháng 9/2017, dựa trên các tiêu chí về cơ sở hạ tầng, năng lực kết nối, vị trí địa lý, thị trường lao động và môi trường giáo dục. Đến tháng 11/2017, một cuộc bỏ phiếu sẽ được tiến hành với mỗi quốc gia thành viên có một lá phiếu ngang bằng nhau.

Cac nuoc EU lao vao cuoc dua gianh loi tu Brexit

Chính phủ Anh chia rẽ vì quan điểm “quá độ” hậu Brexit

VOV.VN – Nhiều thành viên trong chính phủ Anh tranh cãi về quan điểm: Nước Anh cần có một giai đoạn quá độ trước khi thực thi Brexit một cách trọn vẹn?

Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, rất nhiều thành viên nhỏ trong Liên minh châu Âu đã lên tiếng lo ngại về khả năng sẽ có các sắp xếp ngầm giữa các nước lớn trong Liên minh, đặc biệt giữa Đức và Pháp. Phía Pháp đã đề xuất hai thành phố của mình làm ứng cử viên, đó là thành phố Lille ứng cử cho nơi đặt trụ sở Cơ quan quản lý dược phẩm châu Âu còn thủ đô Paris ứng cử cho nơi đặt trụ sở của Cơ quan quản lý Ngân hàng châu Âu. Phía Đức cũng đã đưa thành phố Frankfurt, trung tâm Tài chính hàng đầu châu Âu, làm ứng cử viên tiếp nhận trụ sở Cơ quan quản lý Ngân hàng châu Âu.

Giới quan sát nhận định, khả năng hai cường quốc lãnh đạo Liên minh châu Âu là Đức và Pháp ngầm thoả thuận với nhau là rất lớn, theo đó thành phố Lille của Pháp sẽ được chọn là nơi đặt trụ sở Cơ quản quản lý dược phẩm còn thành phố Frankfurt của Đức sẽ tiếp quản trụ sở của Cơ quan quản lý Ngân hàng.

Một khía cạnh khác cũng rất đáng chú ý là khả năng chiến thắng của các thành phố lớn thuộc các thành viên Trung và Đông Âu, như các thủ đô Warsaw của Ba Lan, Prague của CH Czech hay Bratislava của Slovakia. Hầu hết nhận định cho rằng các thành phố này, dù có đáp ứng đủ các điều kiện đặt ra, cũng sẽ có ít cơ hội chiến thắng do vào thời điểm hiện tại Uỷ ban châu Âu đang rất mâu thuẫn với các nước thành viên này do việc từ chối tiếp nhận người tị nạn hay do các cải cách tư pháp bị xem là vi phạm các giá trị nhà nước pháp quyền./.

Quang Dũng/VOV-Paris

VietBao.vn

Cậu bé Thái một mình chăm 4 em vẫn giành giải nhất Toán

cau-be-thai-mot-minh-cham-4-em-van-gianh-giai-nhat-toan

Fluke, 13 tuổi, quán xuyến mọi việc trong nhà từ giặt giũ đến nấu nướng. Ảnh: S News.

Fluke, 13 tuổi, sống tại tỉnh Buriram, đông bắc Thái Lan, một mình chăm sóc 4 đứa em từ 2 đến 11 tuổi trong khi mẹ đi làm xa kiếm tiền, Observer đưa tin.

Cha Fluke theo người phụ nữ khác và bỏ lại mẹ con em ở quê nhà. Để kiếm tiền nuôi các con, mẹ Fluke, cô Panita, năm nay 37 tuổi, phải đi cắt mía tại một nông trường ở tỉnh khác. Khoảng một, hai tuần, Panita lại gửi về cho các con 1.000 baht, tương đương 29 USD, để tự trang trải cuộc sống hàng ngày. 

Dù thay mẹ gánh vác việc gia đình, Fluke không lơ là việc học, thậm chí, cậu bé 13 tuổi này còn là một học sinh xuất sắc từng được chọn tham dự cuộc thi toán cấp quận và giành huy chương vàng.

Fluke và 4 em sống trong một căn nhà thuê theo tháng với giá 15 USD. Suốt một năm nay, cậu bé 13 tuổi tự mình chăm sóc các em: Fia, 11 tuổi, Khao Fang, 9 tuổi, Fern, 6 tuổi, và Fort, 2 tuổi. 

cau-be-thai-mot-minh-cham-4-em-van-gianh-giai-nhat-toan-1

Fluke tự mình chăm sóc 4 em Fia, 11 tuổi, Khao Fang, 9 tuổi, Fern, 6 tuổi, và Fort, 2 tuổi. Ảnh: S News.

Hàng ngày, Fluke thức dậy vào lúc 5h, nấu bữa sáng, chuẩn bị quần áo và sách vở cho các em. Sau khi đưa các em tới trường, cậu mới đi học. Buổi tối, nấu ăn xong, Fluke giặt giũ và giúp các em làm bài tập về nhà. Cậu bé cũng là người ru em ngủ. Với số tiền ít ỏi mẹ gửi về, 5 anh em thường chỉ ăn cơm trắng với cà ri cùng thức ăn hàng xóm cho.

“Cháu sẽ chăm sóc các em và vẫn học tốt”, Fluke nói. Cậu mơ ước trở thành cảnh sát.

An Hồng

Quân đội Iraq giành lại nơi khai sinh ‘đế chế’ của IS

quan-doi-iraq-gianh-lai-noi-khai-sinh-cua-is-o-mosul

Khu vực nhà thờ Grand al-Nuri bị phiến quân IS phá hủy. Ảnh: AP..

Quân đội Iraq hôm nay tuyên bố đã chiếm được khu vực nhà thờ Grand al-Nuri ở thành phố Mosul, nơi tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tuyên bố thành lập “đế chế” Hồi giáo hồi tháng 6/2014, sau một chiến dịch tấn công chớp nhoáng, theo Reuters.

Giới chức Iraq cho biết việc chiếm được khu vực nhà thờ 850 tuổi này là một chiến thắng mang tính biểu tượng đối với các lực lượng chính phủ nước này những người đã nỗ lực chiến đấu để giành lại thành phố Mosul trong suốt 8 tháng qua.

Quân đội Iraq cho rằng cuộc chiến tại Mosul nhiều khả năng kết thúc trong vài ngày tới, bởi các tay súng IS đang bị dồn ép và cố gắng cố thủ trong những con phố nhỏ của thành phố này.

Ngày 21/6, phiến quân IS cho nổ tung đền thờ Grand al-Nuri và tòa tháp nghiêng Hadba khi lực lượng chính phủ Iraq được Mỹ hậu thuẫn bắt đầu cuộc tấn công nhằm vào Mosul.

Nguyễn Hoàng

Quân đội Iraq giành lại nơi khai sinh ‘đế chế’ của IS ở Mosul

quan-doi-iraq-gianh-lai-noi-khai-sinh-cua-is-o-mosul

Khu vực nhà thờ Grand al-Nuri bị phiến quân IS phá hủy. Ảnh: AP..

Quân đội Iraq hôm nay tuyên bố đã chiếm được khu vực nhà thờ Grand al-Nuri ở thành phố Mosul, nơi tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tuyên bố thành lập “đế chế” Hồi giáo hồi tháng 6/2014, sau một chiến dịch tấn công chớp nhoáng, theo Reuters.

Giới chức Iraq cho biết việc chiếm được khu vực nhà thờ 850 tuổi này là một chiến thắng mang tính biểu tượng đối với các lực lượng chính phủ nước này những người đã nỗ lực chiến đấu để giành lại thành phố Mosul trong suốt 8 tháng qua.

Quân đội Iraq cho rằng cuộc chiến tại Mosul nhiều khả năng kết thúc trong vài ngày tới, bởi các tay súng IS đang bị dồn ép và cố gắng cố thủ trong những con phố nhỏ của thành phố này.

Ngày 21/6, phiến quân IS cho nổ tung đền thờ Grand al-Nuri và tòa tháp nghiêng Hadba khi lực lượng chính phủ Iraq được Mỹ hậu thuẫn bắt đầu cuộc tấn công nhằm vào Mosul.

Nguyễn Hoàng