Vật đổi, sao dời

Anh và Liên hiệp châu Âu (EU) vừa trải qua vòng đàm phán thứ tư về Brexit (Anh rời EU). Trong khi tiến trình đàm phán chưa đâu vào đâu thì các yếu tố bất lợi đang gia tăng với nước Anh khiến Luân Đôn có thể sẽ ở vào thế yếu hơn so với EU trong đàm phán và điều này khác xa so với vị thế của Anh hơn một năm trước, khi chính thức nói lời chia tay với EU.

Sau vòng đàm phán Brexit mới nhất vừa diễn ra, bất chấp Thủ tướng Anh T.Mây lạc quan cho rằng, hai bên đã đạt được tiến bộ, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) G.Giăng-cơ vẫn tỏ ra bi quan về tiến độ đàm phán và cho rằng, sẽ phải có phép màu để các cuộc đàm phán Brexit hiện nay đạt đủ tiến bộ cần thiết. Trong khi đó, quan chức phụ trách đàm phán của EU M.Bác-ni-ê cảnh báo quá trình chuyển tiếp sang giai đoạn 2 của các cuộc đàm phán giữa Anh và EU có thể mất nhiều tháng.

Nhiều chuyên gia phân tích cho rằng, tiến trình đàm phán Brexit kéo dài sẽ gây bất lợi cho Anh hơn là EU, bởi nếu xét về các yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” thì Luân Đôn đang rơi vào thế bất lợi hơn. Ở thời điểm Anh tuyên bố sẽ rời mái nhà chung châu Âu, sau cuộc trưng cầu ý dân tháng 6-2016, Luân Đôn dường như chiếm thế “thượng phong” so với những người láng giềng của mình. Khi đó, kinh tế EU phục hồi chưa rõ ràng, khủng hoảng di cư diễn ra nghiêm trọng, các đảng cực hữu trỗi dậy mạnh mẽ và tạo nên làn sóng chống EU ở nhiều nước thành viên của khối này. Trong bối cảnh đó, Brexit không chỉ gây khó khăn kinh tế, mà còn có nguy cơ tạo “hiệu ứng đô-mi-nô” làm tan rã EU. Ở chiều ngược lại, kinh tế Anh vẫn tăng trưởng khá trong cả năm 2016, bất chấp việc phần lớn cử tri lựa chọn Brexit. Ngay sau khi Anh tuyên bố sẽ rời EU, hàng loạt các đối tác thương mại lớn như Mỹ, Nhật Bản đã tuyên bố sẵn sàng “bắt tay” với nước này. Chính phủ của Thủ tướng T.Mây luôn tự tin có thể giải quyết tốt mọi vấn đề liên quan Brexit.

Tuy nhiên, sau hơn một năm, nay thì “vật đổi, sao dời”, EU dường như đang ngày càng chiếm thế thượng phong, còn Anh lại đang ở thế khó khăn hơn khi bước vào các cuộc đàm phán Brexit. Tại các nước EU, tình hình kinh tế đã chuyển biến khả quan và ngay cả những “mắt xích yếu” như Hy Lạp, Tây Ban Nha, I-ta-li-a, nay đã mạnh lên. Các đảng cực hữu có tư tưởng dân tộc hẹp hòi, chống nhập cư, chống sự liên kết trong EU, lần lượt đã thất bại trong các cuộc bầu cử. Tại các quốc gia có vai trò lãnh đạo EU và cũng là những nền kinh tế đầu tàu của khối này là Đức và Pháp, các nhà lãnh đạo có quan điểm ủng hộ EU, khoan dung với người nhập cư đều thắng cử và sẽ cầm quyền trong vòng bốn năm tới.

Trong khi đó, nước Anh đang dần đánh mất ưu thế đàm phán, nhất là từ sau khi đảng cầm quyền ở nước này thất bại trong cuộc bầu cử Quốc hội trước thời hạn, vào tháng 6-2017. Sau cuộc bầu cử, vị thế, uy tín cá nhân bà T.Mây cũng như Chính phủ Anh đã bị giảm sút không chỉ trong đàm phán Brexit, mà còn trong giải quyết các vấn đề liên quan Brexit ở trong nước.

Kèm theo đó, kinh tế Anh cũng ngày càng khó khăn. Theo số liệu công bố ngày 29-9, ngay sau cuộc đàm phán Brexit vòng thứ tư, cho thấy trong quý II năm nay, kinh tế Anh chỉ tăng trưởng 1,5% – mức thấp nhất kể từ năm 2013. Bức tranh kinh tế Anh trở nên ảm đạm trong bối cảnh Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) đang chuẩn bị tăng lãi suất lần đầu trong một thập kỷ. Trong khi đó, số liệu mới nhất của tổ chức tài chính tương hỗ của Anh Nationwide cho biết, giá nhà tại thủ đô Luân Đôn trong quý III-2017 đã giảm lần đầu kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Một tin không vui nữa là hôm 28-9, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) M.Ca-nây cảnh báo kế hoạch Brexit của Thủ tướng T.Mây sẽ khiến mức tăng thu nhập thực tế suy giảm và BoE không thể làm gì để làm dịu nguy cơ này. Theo ông Ca-nây, Brexit sẽ ảnh hưởng tới nhịp độ tăng trưởng kinh tế trong tương lai, do một số kết nối kinh doanh với châu Âu trở nên lỗi thời.

Với thực tế nêu trên, xem ra nước Anh đã sẵn sàng chấp nhận nhượng bộ nhiều hơn trong đàm phán Brexit. Thủ tướng T.Mây hôm 29-9 nhấn mạnh rằng, nước này cam kết hợp tác an ninh với châu Âu “vô điều kiện”, ngay cả sau khi Anh hoàn tất tiến trình Brexit. Bà T.Mây cũng bày tỏ quyết tâm tăng cường bảo hộ về mặt pháp lý cho các công dân EU hiện đang sinh sống tại “đảo quốc sương mù”. Tuy nhiên, dẫu là EU hay Anh chiếm thế thượng phong trong đàm phán Brexit thì điều quan trọng nhất vẫn là hai bên sớm tìm được tiếng nói chung trong các vấn đề cơ bản như trách nhiệm tài chính mà Anh phải hoàn thành khi “chia tay” EU, tương lai của các công dân châu Âu tại xứ sở sương mù và vấn đề biên giới với Ai-len. Một tiến trình đàm phán kéo dài hơn dự kiến chắc chắn sẽ gây bất lợi cho cả hai bên.

HÀ VIỆT

VietBao.vn

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *