Nga huỷ vũ khí hoá học trước hạn, sao Mỹ chây ỳ?

Nga đã hoàn tất việc tiêu huỷ kho vũ khí hoá học của mình trước thời hạn 18 tháng, trong khi Mỹ đã quá hạn 65 tháng, liệu Washington có…

Theo hãng tin AP của Mỹ, những thành phần cuối cùng trong kho vũ khí hóa học của nước Nga đã được tiêu hủy hoàn toàn tại cơ sở Kizner ở Udmurtia trong ngày 27/9. Đây cũng là lô vũ khí hóa học cuối cùng của Nga còn sót lại từ thời Liên Xô cũ.

Việc tiêu hủy vũ khí hóa học của Nga được tiến hành theo quy định của Công ước Vũ khí Hóa học (CWC) mà Nga tham gia. CWC là hiệp ước đa phương đòi hỏi các quốc gia có vũ khí hoá học phải thực hiện tiêu hủy trong khoảng thời gian nhất định.

Nga huy vu khi hoa hoc truoc han, sao My chay y?
Kho vũ khí hoá học của Nga khi chưa bị tiêu huỷ

CWC có giá trị vô thời hạn và có tính toàn diện hơn Nghị định thư Geneva năm 1925, khi chỉ cấm sử dụng mà không cấm sở hữu vũ khí hoá học. Các cuộc đàm phán cho CWC bắt đầu vào năm 1980 tại Hội nghị Giải trừ quân bị của LHQ.

CWC được ký kết vào ngày 13/1/1993 và có hiệu lực từ ngày 29/4/1997. CWC nghiêm cấm việc sử dụng, phát triển, sản xuất, dự trữ và chuyển giao vũ khí hóa học. Vấn đề này được quản lý và giám sát bởi Tổ chức Cấm Vũ khí Hóa học (OPCW) – một tổ chức liên chính phủ.

Theo tài liệu của OPCW, tính đến tháng 4/2016, đã có 192 nước gia nhập CWC. Israel đã ký nhưng chưa thông qua. Ai Cập , Triều Tiên và Nam Sudan không ký và không tham gia. Syria là nước gia nhập CWC gần đây nhất vào tháng 9/2013 và đã thực hiện tiêu hủy vũ khí hóa học của mình.

Nga gia nhập CWC vào năm 1997 và theo kế hoạch, thời hạn cuối cùng để Nga phá hủy hoàn toàn kho vũ khí hóa học của mình – ước tính khoảng 40.000 tấn – là ngày 31/12/2018. Tuy nhiên, Moscow đã hoàn tất trách nhiệm trước thời hạn.

Theo dõi sự kiện qua màn hình, Tổng thống Putin đã gọi đây là bước ngoặt lịch sử của Nga, một trong những quốc gia sở hữu kho vũ khí hóa học lớn nhất trên thế giới, đồng thời khẳng định Nga đã hoàn thành nghĩa vụ theo quy định của CWC.

“Đây thực sự là một sự kiện lịch sử, với khối lượng khổng lồ của kho vũ khí hoá học được thừa hưởng từ Liên Xô, nó đủ lớn để huỷ diệt hoàn toàn cuộc sống trên trái đất nhiều lần”, ông Putin lên tiếng.

Nhà lãnh đạo Nga cho rằng : “Đây là một bước tiến lớn giúp cho thế giới trở nên an toàn và cân bằng hơn. Nga đã tuân thủ nghiêm ngặt các hiệp ước quốc tế, bao gồm những hiệp ước liên quan tới chống phổ biến và cắt giảm vũ khí hủy diệt hàng loạt”.

Được biết, Nga đã khởi động chương trình tiêu huỷ kho vũ khí hoá học của mình từ khi vẫn còn ở trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế của thời hậu Xô Viết vào những năm 90. Thậm chí lúc đầu Mỹ và các nước phương Tây còn phải hỗ trợ kinh cho Nga thực hiện chương trình này. 

Nga huy vu khi hoa hoc truoc han, sao My chay y?
Tổng thống Putin cho rằng việc Mỹ không thể tiêu huỷ kho vũ khí hoá học của mình nghe rất lạ tai

Nga từng là nước sở hữu kho vũ khí hóa học lớn nhất trên thế giới và theo hãng thông tấn RIA Novosti, Moscow đã chi hơn 290 tỷ rúp (hơn 6,2 tỷ USD) để tiêu huỷ hoàn toàn 40,000 tấn vũ khí hóa học mà Nga sở hữu.

Bộ trưởng Kinh tế Denis Manturov cho biết nhà máy Kizner ở Urals, nơi diễn ra việc tiêu huỷ lô vũ khí hoá học cuối cùng của Nga vào hôm 27/9 – là 1 trong 7 cơ sở được xây dựn để tiêu hủy vũ khí hoá học với chi phí hàng tỷ USD.

Trước sự kiện Nga tiêu huỷ kho vũ khí hoá học trước thời hạn cam kết, Tổng giám đốc Tổ chức Cấm Vũ khí Hóa học Ahmet Uzumcu, đã ca ngợi hành động của Moscow và cho rằng Nga tạo ra một cột mốc lịch sử trong việc tuân thủ CWC.

Trong khi đó, kho vũ khí hóa học của Mỹ cũng tương đương với Nga và Washington cũng đã phê chuẩn CWC năm 1997 và cam kết tiêu hủy hoàn toàn kho vũ khí hóa học trước ngày 29/4/2012. Song hiện tại Mỹ vẫn chưa tiêu huỷ như cam kết.

“Điều không may mắn là Mỹ không tuân thủ theo đúng thời hạn trong tiến trình tiêu hủy kho vũ khí hóa học của mình. Họ đã ba lần lùi thời hạn với lý do thiếu kinh phí. Thành thật mà nói, điều này nghe rất lạ tai”, Tổng thống Putin thể hiện quan điểm.

Người đứng đầu điện Kremlin cho biết, Nga hy vọng Mỹ sẽ sớm hoàn thành tất cả  nghĩa vụ của mình được quy định trong các hiệp định, hiệp ước, thoả thuận mà nước Mỹ có tham gia, chứ không chỉ với Hiệp ước Vũ khí Hoá học.

Mỹ là quốc gia luôn đi đầu trong việc lên án các thực thể sở hữu và sử dụng vũ khí hoá học, mà gần đây nhất cũng vì vấn đề sở hữu và sử dụng vũ khí hoá học mà Mỹ đã tấn công quân sự Syria, quốc gia đã tiêu huỷ kho vũ khí hoá học của mình.

Washington luôn khẳng định giá trị của các hiệp ước quóc tế, luôn kêu gọi tuân thủ luật pháp quốc tế và luôn tìm cách trừng phạt các thực thể khác khi vi phạm thoả ước quốc tế, xem thường luật pháp quốc tế, nhưng Washington lại tự cho mình miễn nhiễm với điều này.

Nga huy vu khi hoa hoc truoc han, sao My chay y?
Mỹ đã lên án và tân công Syria về vấn đề vũ khí hoá học, dù không có bằng chứng, còn Mỹ thì lại quên trách nhiệm của mình

Nay Nga đã hoàn tất trách nhiệm trong việc tiêu huỷ kho vũ khí hoá học của mình trước thời hạn 18 tháng, trong khi Mỹ đã quá hạn 65 tháng, liệu Washington có nhanh chóng hoàn thành nghĩa vụ của mình?

Rõ ràng, Mỹ luôn rất mâu thuẫn giữa lập trường quan điểm với thực tế hành động của mình, nhất là trong những hoạt động bị cho là có thể làm ảnh hưởng tới mưu đồ của Washington.

  • Ngọc Việt

VietBao.vn

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *