Tranh chấp biên giới Trung – Ấn: Kẻ tám lạng, người nửa cân

Bắc Kinh tăng cường cảnh báo Ấn Độ rút khỏi khu vực tranh chấp ở dãy Himalaya và tổ chức các cuộc tập trận bắn đạn thật ở Tây Tạng như một đòn răn đe, song New Dehi vẫn cương quyết không nhún nhường.

Hồi tháng 6, Ấn Độ đưa binh sĩ tới khu vực cao nguyên Doklam sau khi đồng minh của New Delhi là Bhutan yêu cầu nhóm công binh Trung Quốc dừng xây đường ở khu vực tranh chấp song bất thành. Bắc Kinh nói Dokmar nằm ở Tây Tạng và tranh chấp biên giới giữa Trung Quốc và Bhutan không liên quan gì đến Ấn Độ. Bắc Kinh cũng yêu cầu New Delhi rút quân trước khi hai bên đàm phán.

Hôm 4/8, Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) phát video thông báo một đơn vị quân đội thuộc khu vực chưa được xác định của Tây Tạng đã tiến hành các cuộc tập trận bắn đạn thật vài ngày qua.

Một chỉ huy ngồi trong xe ra lệnh “3, 2, 1, bắn!” qua hai bộ đàm và một tên lửa được phóng lên không trung. Quân đội Trung Quốc cũng tiến hành bắn những loại tên lửa khác, một trong số đó đã phát nổ lớn.

Trung Quốc và Bhutan vẫn đang đàm phán về tranh chấp biên giới giữa hai nước kể từ những năm 1980 và Bhutan lo ngại việc Bắc Kinh xây công trình giao thông sẽ ảnh hưởng đến quá trình đàm phán ranh giới. Trong khi đó, Ấn Độ cho biết quân đội đang cố gắng thúc giục các lực lượng Trung Quốc không thay đổi hiện trạng và bất kỳ công trình xây dựng nào sẽ có “những hậu quả an ninh nghiêm trọng đối với Ấn Độ”.

Tại New Delhi, Bộ trưởng Ngoại giao Sushma Swaraj nói rằng, New Delhi lo ngại động thái của Bắc Kinh sẽ ảnh hưởng đến ranh giới khu vực giao cắt giữa Bhutan, Trung Quốc và Ấn Độ cũng như biên giới Ấn Độ – Trung Quốc.

Bà Swaraj tuyên bố Ấn Độ “sẽ tiếp tục cùng Trung Quốc giải quyết tranh chấp”. “Chiến tranh không là giải pháp xử lý bất cứ điều gì. Kiên nhẫn, kiểm soát về lời nói và ngoại giao có thể giải quyết vấn đề”, bà nói.

Theo các chuyên gia ở Ấn Độ, bằng cách xây dựng đường ở khu vực cao nguyên Doklam, Trung Quốc có thể tiếp cận được vùng đất hẹp của Ấn Độ được gọi là “Hành lang Siliguri”hay “Cổ gà”. Nếu chặn đứt hành lang này, Bắc Kinh toàn bộ các bang đông bắc của Ấn Độ, bao gồm khu vực Arunachal Pradesh đang tranh chấp với Trung Quốc, sẽ rơi vào tình thế cô lập.

Một bản tin của Tân Hoa xã tiếp tục nhắc lại rằng không có chuyện đàm phán vào lúc này bởi Trung Quốc coi giải pháp duy nhất là Ấn Độ rút quân khỏi khu vực ngay lập tức. “Nếu Trung Quốc xuống nước, Ấn Độ có thể sẽ dám gây nhiều rắc rối hơn trong tương lai”, Tân Hoa xã cho hay.

Phát ngôn viên của Bộ Quốc phòng Trung Quốc Ren Guoqiang hôm 4/8 cho biết, dù quân đội Trung Quốc đã chứng minh “thiện chí tuyệt vời” và “sự kiềm chế ở mức cao” khi đối mặt với quân đội Ấn Độ, sức chịu đựng của Bắc Kinh là “có giới hạn”.

“Không một quốc gia nào nên đánh giá thấp sự tự tin và khả năng của quân đội Trung Quốc đối với sứ mệnh bảo vệ hoà bình cũng như quyết tâm và ý chí bảo vệ lợi ích chủ quyền, an ninh và lợi ích quốc gia”, ông Ren nói.

Trước đó một ngày, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đề cập tới một tài liệu với tên gọi “sự thật về việc quân đội Ấn Độ xâm phạm lãnh thổ Trung Quốc”, kêu gọi Ấn Độ rút quân ngay lập tức và vô điều kiện, đồng thời tuyên bố Bắc Kinh sẽ hợp tác với Bhutan để giải quyết vấn đề biên giới.

Tài liệu viết, vào cuối tháng 7, hơn 40 binh sĩ biên giới Ấn Độ vẫn còn hiện diện ở khu vực tranh chấp. Trước đó, ngày 16/6, 270 binh sĩ Ấn Độ có trang bị vũ khí đã điều khiển hai chiếc xe ủi vượt qua biên giới ở khu vực Sikkim thuộc cao nguyên Doklam, vào sâu hơn 100 m trong lãnh thổ Trung Quốc để ngăn cản hoạt động xây đường của phía Trung Quốc ở đây khiến tình hình căng thẳng. 

Bài xã luận trên tờ People’s Daily, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc, thì tố các quan chức Ấn Độ và truyền thông “bịa ra tất cả lý lẽ vô căn cứ” để giải thích cho “hành động xâm lấn này”.

Nếu kéo dài tới tháng 9, tranh chấp giữa Ấn Độ và Trung Quốc sẽ khiến cuộc họp giữa các nền kinh tế mới nổi (BRICS), bao gồm cả Trung Quốc và Ấn Độ, diễn ra tại thành phố Hạ Môn (Trung Quốc) trở nên lúng túng.

Chu Yin, nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Trung Quốc và Toàn cầu hoá (một tổ chức tư vấn ở Bắc Kinh) cho rằng: “Ấn Độ đã mắc sai lầm khu nghĩ rằng Trung Quốc sẽ chấp nhận hành động của họ vì cuộc họp sắp tới. Nếu Ấn Độ rút lui bây giờ, Trung Quốc sẽ ‘cứu’ họ khỏi những rắc rối sau này”.

Trong khi đó, báo chí Ấn Độ lại cho rằng Trung Quốc đang “nói cứng”, dù thực tế họ đang muốn phá băng căng thẳng hơn bất kỳ ai. “Họ dường như đã giảm căng thẳng trên mặt đất, nhưng chúng tôi đang giữ lập trường của mình”, một quan chức cấp cao Ấn Độ cho hay. Quan chức này khẳng định rằng New Delhi sẽ không nhún nhường theo yêu cầu rút quân từ phía Bắc Kinh.

Theo Sun Shihai, cố vấn của Hiệp Hội Trung Quốc về Nghiên cứu Nam Á, căng thẳng ở biên giới có tác động lâu dài đối với nỗ lực của Trung Quốc trong việc mở rộng ảnh hưởng ngoại giao, kinh tế vượt ra khỏi khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Tranh chấp biên giới có thể đe dọa tới Sáng kiến “​​Vành đai và Con đường”, trong đó Bắc Kinh đang ra sức tìm cách mời gọi New Delhi tham gia. 

Mối quan hệ song phương bị ảnh hưởng có thể khiến Ấn Độ không đưa ra quyết định tham gia vào sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc. Rõ ràng như vậy, Bắc Kinh sẽ chịu thiệt không nhỏ bởi New Delhi là đối tác chiến lược quan trọng nhất trong sáng kiến này của Bắc Kinh.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *