Khi “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt”

Căng thẳng leo thang trong quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Đức gần đây gây lo ngại sẽ tác động tiêu cực không chỉ đối với giới đầu tư hai nước, mà còn gây ảnh hưởng không nhỏ tới hàng loạt vấn đề khu vực. Những biện pháp đáp trả giữa hai đồng minh NATO có thể xảy ra, nếu không tìm được giải pháp hạ nhiệt căng thẳng.

Sóng gió bắt đầu nổi lên trong quan hệ giữa Đức và Thổ Nhĩ Kỳ, kể từ khi An-ca-ra không cho phép các nghị sĩ Đức đến thăm binh sĩ nước này đóng quân tại các căn cứ quân sự In-xơ-lích và Cô-ni-a ở Thổ Nhĩ Kỳ. Quan hệ căng thẳng giữa hai nước tiếp tục leo thang khi một tòa án ở Thổ Nhĩ Kỳ hôm 18-7 vừa qua ra lệnh bắt giữ sáu nhà hoạt động nhân quyền, trong đó có một công dân Đức, do tình nghi những người này thuộc một tổ chức khủng bố. An-ca-ra đã trình Cơ quan cảnh sát quốc tế (Interpol) danh sách gồm 700 công ty Đức, mà họ cho là hỗ trợ chủ nghĩa khủng bố. Đáp lại, Đức cảnh báo dừng khoản hỗ trợ trị giá ba tỷ ơ-rô mà Liên hiệp châu Âu (EU) cam kết dành cho Thổ Nhĩ Kỳ theo thỏa thuận ngăn chặn dòng người nhập cư bất hợp pháp tràn vào châu Âu ký tháng 3-2016, đồng thời cảnh báo áp đặt các biện pháp mạnh, nhằm vào lĩnh vực du lịch và đầu tư tại Thổ Nhĩ Kỳ. Béc-lin cũng cảnh báo sẽ xem xét lại toàn bộ mối quan hệ giữa hai đồng minh trong NATO. Bộ trưởng Tài chính Đức V.Soi-blơ cho rằng, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ T.Éc-đô-gan đang đặt mối quan hệ kéo dài nhiều thế kỷ giữa hai nước vào rủi ro.

Đức là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Thổ Nhĩ Kỳ và là nơi có ba triệu người Thổ sinh sống. Bởi thế, lo ngại nguồn vốn đầu tư từ các doanh nghiệp Đức chảy khỏi Thổ Nhĩ Kỳ, An-ca-ra đã “xuống thang”, rút lại danh sách các công ty Đức bị nghi ngờ tài trợ khủng bố và không đề nghị điều tra các công ty Đức nữa. Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ B.Y-in-đi-rim đã phải trấn an giới doanh nghiệp Đức sau khi Béc-lin kêu gọi các công ty Đức không đầu tư vào Thổ Nhĩ Kỳ. Bộ trưởng Ngoại giao Đức D.Ga-bri-en tuyên bố không bảo đảm an toàn cho các công dân Đức trước nguy cơ bị bắt giữ hàng loạt “một cách vô cớ” tại Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời nhấn mạnh Béc-lin sẽ xem xét lại các bảo đảm của nhà nước đối với đầu tư nước ngoài tại Thổ Nhĩ Kỳ. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ T.Éc-đô-gan cho rằng, Béc-lin nên bình tĩnh trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa hai nước. Trong một động thái nhằm làm dịu căng thẳng, Phó Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ M.Xim-xếch khẳng định, An-ca-ra cam kết cải thiện môi trường đầu tư, tăng cường pháp trị, cũng như các chuẩn mực dân chủ và hội tụ các tiêu chuẩn của châu Âu. Ông cũng bảo đảm với cộng đồng doanh nghiệp Đức rằng, các công ty của Đức sẽ không phải chịu bất cứ cuộc điều tra tài trợ khủng bố nào của nhà chức trách Thổ Nhĩ Kỳ.

Bên cạnh những nguy cơ tổn thất về kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ, quan hệ giữa hai thành viên NATO ngày càng xấu đi, còn ảnh hưởng sự thống nhất trong khối cũng như cuộc chiến chống khủng bố trong khu vực. Tổng Thư ký NATO G.Xtôn-ten-bớc đã đề xuất làm trung gian tổ chức cho các nghị sĩ Đức đến thăm binh sĩ nước này đang đồn trú tại một căn cứ không quân ở Thổ Nhĩ Kỳ nhằm hóa giải căng thẳng giữa hai thành viên của khối. NATO lo ngại sâu sắc sau khi Đức quyết định rút binh sĩ khỏi căn cứ không quân In-xơ-lích để chuyển sang Gioóc-đa-ni. Các căn cứ không quân tại Thổ Nhĩ Kỳ đóng vai trò quan trọng trong các chiến dịch của NATO nhằm hỗ trợ Thổ Nhĩ Kỳ và liên minh chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS). Sự bất đồng giữa Thổ Nhĩ Kỳ với Đức nói riêng và EU nói chung thời gian qua liên quan các chính sách mạnh tay của chính quyền An-ca-ra với phe đối lập trong nước, đã làm đình trệ tiến trình gia nhập EU của An-ca-ra. Cánh cửa bước vào “ngôi nhà chung châu Âu” của Thổ Nhĩ Kỳ dường như nhỏ lại. Trong khi đó, sự hợp tác trong việc ngăn chặn dòng người nhập cư vào EU cũng bấp bênh hơn khi Đức, quốc gia đầu tàu châu Âu, cảnh báo dừng khoản hỗ trợ mà EU cam kết dành cho Thổ Nhĩ Kỳ.

Mối quan hệ “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt” giữa hai đồng minh NATO thời gian qua đã gây tổn hại hình ảnh của một khối quân sự mạnh nhất thế giới. Nếu Thổ Nhĩ Kỳ và Đức không giảm căng thẳng sẽ khiến hàng loạt vấn đề của khu vực như chống khủng bố, ngăn chặn dòng người di cư khó có thể được giải quyết.

VietBao.vn

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *